ص ۹۱
۱- حدیثی از پیامبر اسلام (ص) بیابید که در آن به مفهوم مصراع «افتخار هر نبیّ و هر ولی» اشاره شده باشد؛ سپس در کلاس درباره آن گفتوگو کنید.
جواب: حضرت علی (ع) در همان کودکی با پیامبر زندگی میکرد. یعنی برادرهای حضرت ابوطالب، به خاطر فقر حضرت ابوطالب، هر کدام فرزندی از او بردند تا بزرگ کنند. حضرت محمد (ص) نیز حضرت علی (ع) را به خانه آورد تا بزرگ کند. علی (ع) تربیت یافته حضرت رسول بود. با ایشان زندگی میکرد و با ایشان هم کلام و هم صحبت بود. او یار و یاور پیامبر بود و همیشه در کنارش. بعد از اعلام نبوت نیز در کنار پیامبر ماند.
۲- درباره راههای درست مبارزه با خشمِ نابجا با دوستان خود گفتوگو کنید. بزرگان دین، روانشاسان و… توصیه میکنند که در موقع عصبانیت تصمیم نیگرید.
جواب: مخصوصاً اگر عصبانیت بیجا و بیموقع باشد. موقع عصبانیت چند قدم راه بروید، لیوانی آب بنوشید، تغییر موقعیت دهید تا آرام شوید و…
ص ۹۸
۱- در متن درس، از میان گروه کلمات مهم املایی، دو نمونه برای هر یک از انواع ترکیب (اضافی – وصفی) بیابید و بنویسید.
ترکیب وصفی (موصوف – صفت):
واقعه عظیم – معیارهای ارزشی – بنیانگذار فرزانه
ترکیب اضافی (مضاف – مضاف الیه):
نظام شاهنشاهی – ولایت فقیه – وحدت کلمه – انقلاب ادبیات
۲- مفرد واژههای زیر را بنویسید، سپس آنها را با نشانههای جمع فارسی «ان» یا «ها» جمع ببندید.
■ عوامل: عامل – عاملان – عاملها
■ آثار: اثر – اثرها
■ فضایل: فضیلت – فضیلتها
■ مفاهیم: مفهوم – مفهومها
■ افکار: فکر – فکرها
■ علما: عالم – عالمان / عالمها
۳- در هر یک از گروههای اسمی زیر، وابستهها را مشخص کنید و نوع هر یک را بنویسید.
■ نخستین عامل مهم
نخستین: وابسته پیشین
عامل: هسته
مهم: وابسته پسین
■ صبح صادق
صبح: اسم (هسته)
صادق: صفت بیانی
■ یک اثر ادبی
یک: وابسته پیشین
اثر: اسم (هسته)
ادبی: وابسته پسین
■ این انقلاب امیدبخش
این: وابسته پیشین
انقلاب: اسم (هسته)
امید بخش: وابسته پسین
■ همان ملت غیور
همان: وابسته پیشین
ملّت: اسم (هسته))
غیور: وابسته پسین
۴- از متن درس هشتم ، دو کنایه بیابید و مفهوم آن را بنویسید.
جواب:
– گوهر شکر عطایت سفتن: کنایه از سپاسگزاری
– دَرِ دولت به رخم بگشادی : کنایه از به خوشبختی رسیدن
– عمر در کاری باختن: کنایه از عمر را هدر دادن برای کاری.