سلام
معرکه یادت نره 🌹
ایجاد پارادوکس
پارادوکس از شکستن حکم منطقی «اجتماع نقیضین محال است»، حاصل میشود و همین هنجارشکنی و آشناییزدایی در کلام برجستگی ایجاد میکند؛ و به دلیل همین، برجستهسازی حتی در گفتار عوام هم کاربرد یافته است؛ و در تعبیرات عامه مردم، هستههای این تصویر و تعبیر وجود دارد: «ارزانتر از مفت»، «هیچکس» و ضربالمثل «به مفت گران بودن».
تناقض در شعر فارسی
۱) نمونه ابیاتی از مثنوی مولوی با عبارتهای متناقض نما و تصاویر پارادوکسی:
هر کسی رویی به سویی بردهاند وین عزیزان رو به بی سو کردهاند •••• هر کبوتر میپرد زی جانبی وین کبوتر جانب بیجانبی
هر عقابی میپرد از جا به جا وین عقابان راست بیجایی سرا •••• ما نه مرغان هوائی خانگی دانه ما دانه بیدانگی
۲) مثل این بیت سعدی: هرگز وجود حاضر غایب شنیدهای •••• من در میان جمع و دلم جای دیگر است. (نمیتوان همزمان هم حاضر بود و هم غایب).