جوجه گنجشک گفت تشخیص و استعاره
فارغ از سنگ بچهها باشم کنایه از عدم پرتاب سنگ توسط بچهها به او
بیت چهاردهم
در مصراع دوم این بیت، آرایه استعاره (تشبیه بدون مشبه یا مشبهبه) و تشخیص وجود دارد.
دل آسمان اضافه استعاری و تشخیص (تشبیه آسمان به انسان دارای دل)
بیت پانزدهم و هفدهم
در هر دو بیت، آرایه تشخیص وجود دارد.
جوجه کوچک پرستو گفت تشخیص و استعاره
جوجههای کبوتران گفتند
بیت هجدهم
آرایه های این بیت را در جدول زیر مشاهده کنید.
توی گلدستههای یک گنبد
روز و شب زائر حرم باشیم
روز و شب آرایه تضاد (تضاد معنایی واژهها)
گلدسته، زائر و حرم مراعات نظیر
برای یادگیری آرایه تضاد میتوانید مطلب آرایههای ادبی نهم را نیز مطالعه کنید. زیرا این آرایه در دانش ادبی درس هشتم این پایه وجود دارد و در مطلب زیر، آن را توضیح دادهایم.
مطلب پیشنهادی: تمام آرایه های ادبی فارسی نهم – درس به درس با مثال و تمرین
بیت نوزدهم
اینکه زنجره (نوعی حشره) زنگ تفریح را بزند، آرایه تشخیص را ایجاد میکند.
زنگ تفریح را که زنجره زد
بیت بیستویکم
در مصراع دوم این بیت، آرایه حس آمیزی (درهم آمیختن حواس پنجگانه) وجود دارد زیرا شاعر به «آرزو» که مفهومی غیرقابل مشاهده است، صفت «رنگین» داده است