چرخه ویلسون در مورد چگونگی شکل گیری قاره ها و اقیانوس هاست که در شش مرحله انجام میشه
در مرحله اول که بهش مرحله جنینی میگن جریان های همرفتی موجود در گوشته زمین باعث میشه که لیتوسفر یا سنگ کره دچار کشیدگی بشه و در اون شکاف ایجاد بشه.
این شکاف اولیه وقتی در یک پوسته قاره ای باشه بهش میگن ریفت قاره ای مثل ریفت شرق آفریقا
در مرحلخ دوم یا جوانی: وقتی یک شکاف یا ریفت ایجاد میشه مواد بازالتی از گوشته به سمت بالا حرکت میکنند و دو پوسته ایجاد شده از هم دورتر میشند و بین اونها یک دریا یا حوضه کم عمق ایجاد میشه مثل دریای سرخ، که ادامه فوران های بازالتی باعث میشه اونجا پشته های میان اقیانوسی شکل بگیره
مرحله سوم که بهش مرحله بلوغ میگن بیشترین وسعت حوضه اقیانوسی را داریم و تا اینجا تنش ها از نوع کششی هستن و پوسته ها دارند از هم دور میشن ، مثل اقیانوس اطلس که در حال بزرگ شدن هست.
از مرحله چهارم به بعد که بهش مرحله افول میگن فرورانش شروع میشه و تنش از نوع فشاری میشه و پوسته ها شروع میکن به هم نزدیک شن چون پوسته اقیانوسی به زیر پوسته قاره ای فروانش میکنه مثل اقیانوس آرام که در حال کوچک شدن هست.
در این مرحله جزایر قوسی و کمان آتشفشان قاره ای ایجاد میشن ،
در مرحله پنجم یا پایانی حوضه خیلی کوچک تر شده و پوسته ها به هم نزدیک تر میشن مثل دریای مدیترانه
در مرحله ششم یا زمین درز دو پوسته کاملا به هم برخورد میکنن و حوضه اقیانوسی بسته میشه و از برخورد دو پوسته رشته کوه ایجاد میشه ، مثل برخورد عربستان به ایران و تشکیل رشته کوه زاگرس