دفاع آگاهانه مخصوص انسان است و با استفاده از عقل و اراده و اختیار صورت می گیرد در دفاع آگاهانه انسان نوع و شیوه دفاع خود در برابر تهدیدات را متناسب با شرایط زمانی ، مکانی و چگونگی خطر و... انتخاب می کند.
1. دفاعاز اصول و ارزشهای دینی و ملی 2. دفاع از حق در برابر باطل 3. دفاع از ناموس در برابر بیگانگان 4. دفاع از مظلومان در برابر ظالمان 5. دفاع از کشور و سرزمین