فرایند طبیعی که امروزه موجب تغییراتی در سطح یا درون زمین می گردد در گذشته نیز به همین صورت عمل کرده اند بنابراین با مطالعه و شناخت انها در حال حاضر می توان این ساز و کار و شرایط رو به گذشته تعمیم داد و شرایط گذشته زمین را بازسازی و تفسیر کرد به عبارت دیگر حال کلیدی برای گذشته است