خلاصه فصل ۴ علوم هفتم – مواد پیرامون ما
۱. تنوع مواد در زندگی
همهی چیزهایی که در اطراف ما هستند از ماده ساخته شدهاند.
ماده میتواند طبیعی (چوب، سنگ، آب، هوا) یا مصنوعی/ساخت انسان (پلاستیک، شیشه، فلزات تصفیهشده) باشد.
---
۲. خواص مواد
مواد بر اساس ویژگیهایشان از هم متمایز میشوند. مهمترین خواص:
الف) خواص فیزیکی
ویژگیهایی که بدون تغییر ماهیت ماده قابل مشاهده یا اندازهگیری هستند:
رنگ
بو
حالت (جامد، مایع، گاز)
نقطه ذوب و جوش
چگالی
رسانایی گرمایی و الکتریکی
انعطافپذیری
ب) خواص شیمیایی
ویژگیهایی که نشان میدهد یک ماده در چه شرایطی به مادهی جدید تبدیل میشود:
قابلیت اشتعال
اکسید شدن (زنگزدگی آهن)
واکنشپذیری با اسید
---
۳. انتخاب مواد برای ساخت وسایل
برای هر وسیله باید با توجه به خواص آن، مادهی مناسب انتخاب شود؛ مثلاً:
قابلمه: رسانای گرما ⇒ فلز
دستگیره قابلمه: نارسانای گرما ⇒ پلاستیک یا چوب
شیشه پنجره: شفاف ⇒ شیشه
سیم برق: رسانای الکتریسیته ⇒ مس
---
۴. مواد طبیعی و مصنوعی
مواد طبیعی
بهطور مستقیم در طبیعت یافت میشوند:
چوب
پنبه
پشم
سنگ
آب
مواد مصنوعی
انسان آنها را از مواد طبیعی میسازد:
پلاستیک
نایلون
شیشه
فولاد
---
۵. تغییرات فیزیکی و شیمیایی
تغییر فیزیکی
ماهیت ماده عوض نمیشود.
مثالها: ذوب شدن یخ، خرد شدن شیشه، تبخیر آب.
تغییر شیمیایی
مادهی جدید تولید میشود.
مثالها: سوختن چوب، زنگ زدن آهن، ترش شدن شیر.
---
۶. نقش مواد در زندگی امروزی
پیشرفت علم باعث شده مواد جدید با ویژگیهای خاص ساخته شوند؛ مثل الیاف مصنوعی، سرامیکهای مقاوم، آلیاژهای سبک.
انتخاب درست مواد باعث افزایش دوام، ایمنی و کارایی وسایل میشود.