مهمترین عامل منبع برای تشکیل نفت، مواد آلی است که تحت شرایط خاص و در مدت زمان طولانی در عمق زمین دفن می‌شود. به طور خاص، نفت عمدتاً از بقایای نرم‌تنان، جلبک‌ها و دیگر موجودات دریایی که در بستر دریاها و اقیانوس‌ها زندگی می‌کردند، تشکیل می‌شود.
این فرایند تشکیل نفت به چند مرحله اصلی تقسیم می‌شود:
1. **ترکیب مواد آلی**: این مواد، در بستر دریا یا دریاچه‌ها جمع‌آوری می‌شوند و در شرایط بی‌هوازی (بدون وجود اکسیژن) به آرامی تجزیه می‌شوند.
2. **فشردگی و گرما**: با گذشت زمان، لایه‌های جدیدی از رسوبات بر روی این مواد آلی قرار می‌گیرند و باعث فشردگی می‌شوند. این فشردگی و افزایش دما، شرایطی را فراهم می‌آورد که مواد آلی به هیدروکربن‌ها (که اصلی‌ترین ترکیبات نفت هستند) تبدیل شوند.
3. **مهاجرت**: پس از تشکیل نفت، این هیدروکربن‌ها ممکن است به لایه‌های دیگر زمین مهاجرت کنند و در مناطقی که شرایط مناسبی برای ذخیره‌سازی وجود دارد، جمع شوند.
بنابراین، می‌توان گفت که منشا نفت به مواد آلی و شرایط زمین‌شناسی مرتبط با آن برمی‌گردد که تبدیل، فشردگی و مهاجرت این مواد در شکل‌گیری ذخایر نفتی نقش دارند.
