کودتای ۲۸ مرداد رو به طوری توضیح بدید بفهمم تاج میدم.

در زمان نخست‌وزیری مصدق، او با طرح ملی کردن صنعت نفت و سیاست موازنه منفی که در زمینه امتیاز دادن به دولت‌های خارجی در پیش گرفت، مغضوب دولت‌هایی شد که تا پیش از آن، از ایران امتیاز می‌گرفتند. طرح ملی شدن صنعت نفت توسط مصدق، دولت انگلستان را بیشتر از هر دولتی آزرد و انگلیس، موضع خصمانه‌ای نسبت به ایران به خود گرفت. انگلیس به‌دنبال این بود که از طریق طراحی کودتا با کنار گذاشتن مصدق، به اهداف خود دست پیدا کند؛ اما به‌تنهایی نمی‌توانست او را کنار بگذارد. انگلیس چندین بار با آمریکا وارد مذاکرده شد تا نظر او را به خود جلب کند؛ اما هر بار موفق نمی‌شد. با روی کار آمدن آیزنهاور در پاییز ۱۳۳۱، انگلستان توانست دولت آمریکا را نیز با خود همراه کند.

با کودتای ۲۸ مرداد، سیاستمدار بزرگ معاصر ایران از نخست‌وزیری به زیر کشیده شد و استقلال سیاسی و اقتصادی ایران از بین رفت. کودتای ۲۸ مرداد از وقایع تاریخی مهم دوره معاصر است که نقش زیادی در تغییر حوادث بعد از خود داشت. با شکل‌گیری کودتای ۲۸ مرداد، استقلال سیاسی که مصدق سال‌ها با تلاش سیاسی خود به دست آورده بود، از بین رفت.

بعد از مدتی، کسانی که از نهضت ملی شدن نفت حمایت می‌کردند، با هم اختلاف پیدا کردند و دیگر مثل قبل متحد نبودند. به‌جای دوستی و همکاری، بینشان دعوا و دشمنی به‌وجود آمد. این موضوع باعث شد مردم ناامید شوند و در عوض دشمنان نهضت خوشحال شوند. کشورهای انگلستان و آمریکا از این وضعیت سوءاستفاده کردند و تصمیم گرفتند دولت دکتر مصدق را سرنگون کنند. آن‌ها نقشه‌ای کشیدند که به آن کودتا می‌گویند. در روز ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲، گروه‌هایی از ارتش به فرماندهی فضل‌الله زاهدی به خیابان‌های تهران آمدند و جاهای مهم شهر را گرفتند و در نهایت دولت دکتر مصدق را از کار انداختند.

این جوابا پایه و اساسشون کتابه و به هیچ عنوان دیدگاه شخصی خودم نیست. تاجم یادت نره ببین، قضیهٔ کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یه جور تاریخی هست که می‌شه به شکل یک داستان نسبتاً ساده فهمید: ایران اون موقع محمد مصدق رو به عنوان نخست‌وزیر داشت. مصدق آدمی بود که می‌خواست نفت ایران تحت کنترل خودشون باشه و نه انگلیس یا شرکت‌های خارجی. این کار باعث شد انگلیس عصبی بشه، چون اونها سال‌ها از نفت ایران سود می‌بردن. از طرف دیگه، آمریکا و انگلیس نگران شدن که ایران تحت نفوذ کمونیست‌ها قرار بگیره (یعنی حکومت کمونیستی بشه، چیزی شبیه شوروی). پس تصمیم گرفتن در امور داخلی ایران دخالت کنن. ماجرا چطور پیش رفت: یک سری افراد ایرانی و نظامی با حمایت و پول و برنامه‌ریزی آمریکا و انگلیس، نقشه‌ای ریختن تا مصدق رو سرنگون کنن. در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، تظاهرات و شورش‌هایی در تهران شکل گرفت و در نهایت ارتش، با هدایت آمریکایی‌ها و فشارهای سیاسی، مصدق رو برکنار کرد. نتیجه: شاه دوباره قدرت گرفت و ایران تحت کنترل بیشتر غربی‌ها و آمریکا قرار گرفت. به عبارت ساده: یه نفر (مصدق) تلاش کرد کشورش رو مستقل کنه، قدرت‌های خارجی خوششون نیومد، نقشه ریختن و با کمک عده‌ای داخلی، مصدق رو سرنگون کردن.مصدق ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سرنگون شد. چه کسانی دست داشتن؟ شاه: محمدرضا پهلوی، که بعد از کودتا دوباره به قدرت برگشت. ارتش و عده‌ای نظامیان ایرانی که به دستور و حمایت خارجی‌ها عمل کردند. آمریکا و انگلیس: سازمان اطلاعات آمریکا (CIA) و انگلیس پشت پرده بود؛ نقشهٔ کودتا رو طراحی و حمایت مالی کردند. پس به طور خلاصه: مصــدق توسط ترکیبی از شاه، ارتش ایرانی و قدرت‌های خارجی (آمریکا و انگلیس) سرنگون شد.