- به نظر شما چرا، شیخ مکتبخانه ابتدا از آموزش دادن به ممنون خودداری میکرد؟
جواب: چون ممنون میگفت که همه چیز را میداند و ادعای دانستن داشت.
۲- به نظر شما زیباترین بخش این داستان، کدام قسمت است؛ چرا؟
جواب: بخشی که شیخ کوزهی آب را خود را به ممنون داد و با کوزهی دیگر در آن آب ریخت و وقتی که پر شد آب سرازیر شد؛ چون راه زندگی ممنون را عوض کرد و او فهمید که باید خالی باشد تا پرشود.
۳- نظر بچّهها در مورد «ممنون» چه بود؟
جواب:بچه ها ممنون را دیوانه ای سرگردان می دانستند که پر ادعاست و ظاهری به هم ریخته و نامرتب دارد بچه ها نحوه دانش آموزی ممنون را شایسته و عادی نمی دانستند .
۴- اگر میخواستید نام جدیدی برای داستان انتخاب کنید، نام آن را چه میگذاشتید؟ جواب:
۱- کوزهی خالی
۲- کوزهی دل
۳- مکتب خانهی گنجشکان
یکی دیگر از شعرهای پروین اعتصامی را، که به صورت مناظره سروده شده است، انتخاب کنید و در گروه بخوانید (بهترین شعر گروه را انتخاب کنید و به کلاس ارائه دهید). جواب:
سیر، یک روز طعنه زد به پیاز که تو مسکین چقدر بد بوئی
گفت، از عیبِ خویش بیخبری زان ره از خَلق، عیب میجوئی
گفتن از زشتروئیِ دگران نشود باعث نکوروئی
تو گمان میکنی که شاخ گلی بصف سرو و لاله میروئی
یا که همبوی مشک تاتاری یا ز ازهار باغ مینوئی
خویشتن، بی سبب بزرگ مکن تو هم از ساکنان این کوئی
ره ما، گر کج است و ناهموار تو خود، این ره چگونه میپوئی
در خود، آن به که نیکتر نگری اول، آن به که عیب خود گوئی
ما زبونیم و شوخ جامه و پست تو چرا شوخ تن نمیشوئی
۲- در مورد شخصیت بزرگمهر تحقیق کنید و شرح حال یا داستانی از زندگی او را در کلاس بخوانید.
جواب: بزرگمهر بختگان که با عنوان بزرگمهر حکیم از او یاد میشود، در قرن ۶ میلادی زندگی میکرده است. وی در شهر مرو خراسان به دنیا آمد و نام پدرش بُختَگ بود. او رئیس مشاوران ویژهی دربار و پاسبان شخصی شاه خسرو انوشیروان و رئیس دربار بوده است.
بُزرگمهر بُخْتَگان نخستین حکیم تاریخ کشورمان است و در ادبیات پارسی به عنوان معیار و نمونهای از وزیران با تدبیر با ویژگیهایی سنجیده شناخته میشود. لقبِ بزرگمهر، وزیر خردمند نوشینروان بوده است. علاوه بر این بزرگمهر با صفاتی همچون دانشمند، قهرمان ملی، دانای رمز و رازهای سربهمُهر، سببِ شرمساری حکومتهای هند و روم در برابر ایران، دانا به دانشهای پزشکی و ستارهشناسی شناخته میشود. از دیگر ابعاد شخصیتی بزرگمهر، میتوان به مهارت پیشگویی و دانایی به رازهای نهان اشاره کرد.
از بزرگمهر جملات حکیمانهی بسیاری برجای مانده است که همگی نشانهی خرد و اندیشهی فراوان اوست.