پاسخ به سوال ۱ (جای خالی):
الف) نفت خام دارای مایعی (یا به عبارت دقیقتر: مخلوطی از هیدروکربنها) است.
ب) در برج تقطیر، نفت خام در دمای جوش (یا نقطه جوش) جدا میشود.
پ) نفت خام مخلوطی از هیدروکربنها است.
پاسخ به سوالات تشریحی:
۲. جرم چیست و جرم مواد را چگونه توضیح میدهید؟
جرم، مقدار ماده تشکیلدهنده یک جسم است. جرم را میتوان با ترازو اندازهگیری کرد و واحد آن در سیستم SI کیلوگرم است.
۳. سوختهای فسیلی نام ببرید و چه ویژگیهایی دارند؟
سوختهای فسیلی شامل زغالسنگ، نفت خام و گاز طبیعی هستند. ویژگیهای آنها: انرژیزا بودن، تجدیدناپذیر بودن و تولید کربن دیاکسید هنگام سوختن.
۴. چند درصد از سوختهای فسیلی صرف تولید انرژی و چند درصد صرف تولید مواد شیمیایی و پتروشیمیایی میشود؟
بیش از ۹۰٪ آنها صرف تأمین انرژی شده و کمتر از ۱۰٪ در صنایع پتروشیمی برای تولید مواد شیمیایی مصرف میشوند.
۵. کدام ماده بیشترین دمای جوش را دارد؟
پاسخ الف (
C12H26
) است.
دلیل: در هیدروکربنهای زنجیری، با افزایش تعداد کربن، نیروی بین مولکولی (واندروالسی) افزایش یافته و در نتیجه نقطه جوش بالاتر میرود.
۶. دستگاه تقطیر برای چه مواردی استفاده میشود؟
برای جداسازی اجزای یک مخلوط مایع بر اساس اختلاف در نقطه جوش آنها.
۷. کار دستگاه برج تقطیر را توضیح دهید و مفهوم برش نفتی را بیان کنید.
برج تقطیر با ایجاد شیب دمایی، نفت خام را به اجزایی با تعداد کربن مشابه و دمای جوش نزدیک به هم تقسیم میکند. به هر یک از این بخشها که در محدوده دمایی خاصی از برج خارج میشوند، برش نفتی میگویند.
۸. به موارد زیر پاسخ دهید:
الف) کدام گازها در برج تقطیر میمانند و خارج نمیشوند؟ گازهایی با تعداد کربن بسیار کم (مثل متان، اتان و پروپان).
ب) در برش نفت، رنگ مخلوطها در کدام برش تیرهتر است؟ برشهایی که تعداد کربن بیشتری دارند (تهمانده برج).
پ) مولکولهای موجود در کدام برش بزرگتر و سنگینتر است؟ برشهای پایین برج (مانند قیر یا روغنهای سنگین).
ج) در برج تقطیر، نفت خام را چگونه جدا میکنند؟ بر اساس اختلاف نقطه جوش.
۹. پلاستیک چیست و مواد آلی چیست؟
مواد آلی: ترکیباتی هستند که بخش عمده ساختار آنها را کربن و هیدروژن تشکیل میدهد.
پلاستیک: پلیمرهای مصنوعی هستند که از زنجیرههای بلند مولکولی تشکیل شده و از مشتقات نفت خام بهدست میآیند.