ناهمواریهای پیروجوان قاره اروپا به ناهمواریهای کوهستانی و کوهپایهای اطلاق میشود که در دوره سنوزوئیک (پس از دوره دایناسورها) و در اثر چینخوردگیهای آلپی، که در همان زمان باعث ایجاد رشتهکوههایی مانند هیمالیا و آلپ در اوراسیا شدند، شکل گرفتهاند. این ناهمواریها شامل کوههایی با ارتفاعات مختلف، دشتهای مرتفع، و درههای عمیق هستند.
به طور کلی، در دوره سنوزوئیک، قاره اروپا تحت تاثیر دو رویداد اصلی تکتونیکی قرار گرفت:
1. **چینخوردگیهای آلپی:** این رویداد که در اواخر کرتاسه و اوایل سنوزوئیک آغاز شد، عمدتاً ناشی از برخورد صفحه آفریقا با صفحه اوراسیا بود. این برخورد باعث ایجاد چینخوردگیها و بالاآمدگیهای وسیعی در جنوب اروپا شد که نتیجه آن شکلگیری رشتهکوههای مهمی مانند آلپ، پیرنه، آپنennین، و بالکان است. این کوهها معمولاً جوان، بلند، و ناهموار هستند و دارای قلههای تیز، درههای یخچالی و فعالیتهای لرزهای قابل توجهی میباشند.
2. **فعالیتهای تکتونیکی پس از آلپی:** پس از چینخوردگیهای اولیه آلپی، فعالیتهای تکتونیکی ادامه یافت که باعث تغییراتی در ناهمواریهای موجود شد. این شامل فرسایش، فرونشست، و بالاآمدگیهای منطقهای بود که به شکلگیری دشتهای مرتفع و کوهپایهها منجر شد.
**ویژگیهای ناهمواریهای پیروجوان اروپا:**
* **کوهستانهای جوان و بلند:** رشتهکوههای آلپ، پیرنه، و کارپات از نمونههای برجسته این ناهمواریها هستند که قلههای بلند، یخچالهای طبیعی، و شیبهای تند دارند.
* **کوهپایهها و دشتهای مرتفع:** در اطراف کوهستانهای جوان، مناطق کوهپایهای و دشتهای مرتفعی شکل گرفتهاند که حاصل فرسایش و رسوبگذاری هستند.
* **درههای عمیق و رودخانههای خروشان:** بسیاری از این کوهستانها توسط رودخانههایی که از یخچالها سرچشمه میگیرند، شکافته شدهاند و درههای عمیق و پرشیبی را ایجاد کردهاند.
* **فعالیتهای آتشفشانی و لرزهای:** برخی از این مناطق، به ویژه در جنوب اروپا، هنوز شاهد فعالیتهای آتشفشانی و لرزهای هستند که نشاندهنده پویا بودن پوسته زمین در این نواحی است.
معرکه میدی؟
