عوامل گسترش علوم و فنون در دوره اسلامی :
– آموزه های دیدن اسلام
– نیازهای جدید جوامع مسلمان
– ترجمه
– حمایت فرمانروایان از دانشمندان
– تجارت و بازرگانی
– کاغذ سازی
– ایجاد مراکز علمی در قلمرو اسلامی
مهم ترین علم پیشرفت علمی مسلمانان تعالیم دین اسلام بود
پیامبر گرامی اسلام فرمودند : به دنبال کسب علم باشید حتی اگر مجبور باشید به چین بروید
امامان ، عالمان بزرگی بودند که مردم برای یافتن پاسخ های علمی نزد آن ها می رفتند .
امام محمد باقر و امام جعفر صادق کلاس های درس داشتند
مسلمانان به وسیله اسطرلاب موقعیت ستاره ها را مطالعه می کردند
مسلمانان در ساخت و هدایت کشتی مهارت داشتند
و با توجه به جهت ستاره ی قطبی در آسمان مسیر خودشان را در دریا پیدا می کردند
مسلمانان آثار علمی ملت های دیگر چون ایران و یونان را از زبان فارسی ( پهلوی ) و یونانی به عربی ترجمه کردند تا از آن ها استفاده کنند
مسلمانان فن کاغذ سازی را از چینی ها آموختند و آن را گسترش ادند و حتی صدها مغازه ی کتاب فروشی در شهرهایی چون بغذاذ ، نیشابور و بخارا …. وجود داشت
یکی از مهم ترین مراکز علمی آن دوره دانشگاه جندی شاپور بود که دراهواز و در زمان ساسانیان تاسیس شد اما تا سیصد سال به کار خود ادامه داد
نظامیه ها :
مدارسی بودند که عده زیادی از افراد در آن ها علم می آموختند و همان جا زندگی می کردند و حکومت خرج تحصیل و زندگی آن ها رامی داد
این نوع مدرسه را یکی از وزیران معروف ایرانی به نام خواجه نظام الملک تاسیس کرده بود
نظامیه های نیشابور و بغداد معروف بودند . دانشگاه های امروز جهان تقلیدی از مدارس نظامیه است
. رصدخانه محل تحقیق درباره ستارگان بود . شهرهایی چون بغداد ، اصفهان و ری رصدخانه داشتند
بیمارستان :
– نخستین بیمارستان : بیمارستان و مدرسه پزشکی دانشگاه جندی شاپور
– معروف ترین بیمارستان : بیمارستان عضدالدوله (موسس) در بغداد
عصر تاریکی اروپا به دوره ای گفته می شود که مسلمانان به پیشرفت های بزرگ علمی دست یافته بودند.
در حالی که مردم اروپا در جهل و خرافات زندگی می کردند . بعدها با ترجمه ی آثار علمی مسلمانان به وسیله اروپاییان علوم و فنون از سرزمین های اسلامی به اروپا انتقال یافت
