۱) تعداد جملهها
این شعر دو جمله دارد:
1. سعدیا دی رفت و فردا همچنان موجود نیست.
2. در میان این و آن فرصت شمار امروز را.
۲) ندا و منادا
ندا: سعدیا
منادا: سعدی
۳) آرایههای ادبی
تضاد:
دی ↔ فردا
دی ↔ امروز
فردا ↔ امروز
مراعات نظیر:
دی، امروز، فردا (همه مربوط به زماناند)
کنایه:
«فرصت شمار امروز را» یعنی قدر امروز را بدان.
۴) ترکیبهای وصفی (صفت و موصوف)
فرصت شمار (در اصل: فرصت را شمار → فعل امر است، ترکیب وصفی نیست)
اینجا ترکیب وصفیِ مشخصی مثل «هوای پاک» نداریم.
۵) ترکیبهای اضافی
فرصتِ امروز
میانِ این
میانِ آن
۶) نهاد و گزاره
جمله اول:
نهاد: دی / فردا
گزاره: رفت / موجود نیست
جمله دوم:
نهاد: (تو) ← نهاد پنهان
گزاره: فرصت شمار امروز را
معرکه یادت نره.