---
1. معنی بیت‌ها به نثر روان:
- در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم، سرزنش‌ها گر کند خار مغیلان، غم مخور
اگر با عشق رسیدن به کعبه قدم در بیابان می‌گذاری، نگران خارهای آزاردهنده نباش و غم نخور.
- با بزرگی و عز و نعمت و جاه، با چو مردانت مرگ رویا روی
اگر بزرگی، عزت، نعمت و مقام داری، باید مانند مردان با مرگ روبه‌رو شوی.
- داعیه‌ای در من پدید آمد که به هیچ وجه در آن حالت که اندر بودم، راضی نتوانستم بود.
احساسی در من به وجود آمد که در آن شرایط، به هیچ وجه نمی‌توانستم راضی باشم.
- دریغ است ایران که ویران شود، کام پلنگان و شیران شود
افسوس که ایران ویران شود و طعمه دشمنان گردد.
---
2. معنی کلمات:
- ترقی: پیشرفت
- داد: عدالت
- محاورات: گفتگوها
---
3. چرا «غم مخور» جمله‌ی تأکیدی است؟
چون با تکرار و تأکید بر نخورده شدن غم، احساس امید و آرامش را تقویت می‌کند.
---
4. منظور از «روز و شب رفتن با شوق» و «دائماً یکسان نباشد حال دوران غم مخور» چیست؟
یعنی با انگیزه و امید حرکت کن، چون روزگار همیشه یکسان نیست و سختی‌ها می‌گذرند.
---
5. واژه‌های هم‌معنی:
- تشنگان → عطشان
- مردمان → انسان‌ها
---
6. ریشه‌ی رابطه‌ی واژه‌ها:
همه‌ی واژه‌ها مثل «غم»، «غمگین»، «غم‌زده»، «بی‌غم»، «غم مخور» از ریشه‌ی «غم» هستند و با افزودن پیشوند یا پسوند، معناهای متفاوتی پیدا کرده‌اند.
---
7. واژه‌ی روبه‌رو:
- برنا ← پیر
- ثروت ← فقر
- حزن ← شادی
- غم ← خوشی
---
8. گروه اسمی:
مثلاً در عبارت «کتاب‌های زیبا و خواندنی»
- هسته: کتاب‌ها
- وابسته‌ها: زیبا (پیشین، صفت)، خواندنی (پسین، صفت)
---
9. ساخت فعل‌ها:
الف) فعل مضارع مستمر، دوم شخص جمع از «رفت»:
می‌روید
ب) فعل ماضی نقلی، سوم شخص مفرد از «خریدن»:
خریده است
---
10. هم‌خانواده:
- مقتدر → قدرت
- اتهام → متهم
---
