تولید مثل در جانداران
مناسب برای یادگیری سریع و مرور
---
۱- ویژگیهای موجودات زنده
✅ تغذیه، تنفس، دفع، تولید مثل
۲- نقش تغذیه
🔹 تهیه ماده و انرژی برای بدن
۳- نقش رشد
🔹 بزرگ شدن سلولها (افزایش تعداد و اندازه)
۴- نقش حرکت
🔹 تهیه غذا و یافتن مکان مناسب برای زندگی
۵- نقش تولید مثل
🔹 ازدیاد نسل و ایجاد تنوع در موجودات
---
انواع تولید مثل
۶- تولید مثل جنسی
✅ نیاز به دو جنس نر و ماده (مثال: کبوتر)
✅ سلول تخم از ترکیب گامت نر (اسپرم) و ماده (تخمک) تشکیل میشود.
۷- تولید مثل غیرجنسی
✅ فقط یک والد شرکت دارد.
✅ در جانداران تکسلولی (مثل باکتری) و برخی پرسلولیها (مثل خزه) دیده میشود.
---
انواع تولید مثل غیرجنسی
| روش تولید مثل | مثال | توضیح |
|--------------|-------|-------|
| دو نیم شدن | باکتری | سلول به دو نیمه مساوی تقسیم میشود. |
| جوانه زدن | مخمر | جوانهای روی سلول تشکیل و جدا میشود. |
| قطعهقطعه شدن | خزه، سیبزمینی | تکثیر از طریق قطعههای جدا شده. |
| هاگزایی | کپک نان | هاگهای مقاوم در هوا پراکنده و رشد میکنند. |
---
تولید مثل جنسی در جانوران
لقاح (ترکیب گامتها)
۱. لقاح خارجی: در آب (ماهیها و دوزیستان).
۲. لقاح داخلی: در خشکی (پستانداران، پرندگان).
مراحل رشد جنین در پستانداران
✅ رحم: محل رشد جنین.
✅ بند ناف: انتقال مواد غذایی و اکسیژن از مادر به جنین.
---
تولید مثل در گیاهان گلدار
اجزای گل
| بخش نر (پرچم) | بخش ماده (مادگی) |
|----------------|------------------|
| بساک (تولید گرده) | کلاله (گیرنده گرده) |
| میله (حامل بساک) | خامه (گرده را به تخمدان میرساند) |
| | تخمدان (محل تشکیل تخمک) |
مراحل لقاح در گیاهان
۱. گردهافشانی: انتقال گرده به کلاله.
۲. رشد لوله گرده: رساندن گامت نر به تخمک.
۳. تشکیل میوه و دانه:
- تخمدان → میوه
- تخمک → دانه
---
کروموزوم و تقسیم میوز
✅ گامتها هاپلوئید (n) هستند.
✅ سلول تخم دیپلوئید (2n) است.
✅ اهمیت میوز: جلوگیری از دو برابر شدن کروموزومها در نسلهای بعد.
---
نکات طلایی برای امتحان
۱. تولید مثل غیرجنسی در باکتری (دو نیم شدن) و مخمر (جوانه زدن).
۲. کپک نان با هاگزایی تکثیر میشود.
۳. لقاح خارجی در آب و لقاح داخلی در خشکی رخ میدهد.
۴. بند ناف رابط تغذیه جنین است.
۵. گردهافشانی اولین مرحله لقاح در گیاهان است.
