نفت به طور عمده از تجزیه و تغییر شکل مواد آلی، به ویژه بقایای جانوران و گیاهان دریایی که در بستر دریاها و دریاچه‌ها رسوب کرده‌اند، تشکیل می‌شود. اصلی‌ترین عامل تشکیل نفت، مواد آلی است که در آب و هوا به تدریج به رسوبات و سپس تحت شرایط خاص فشار و دما تبدیل به نفت می‌شوند.
این فرآیند به چند مرحله تقسیم می‌شود:
1. **تجمع مواد آلی:** مواد آلی از موجودات زنده (مانند پلانکتون‌ها و جلبک‌ها) در بستر دریا رسوب می‌کنند. این مواد معمولاً در محیط‌های با اکسیژن کم تجمع می‌یابند.
2. **دیگر فرآیندها:** با گذشت زمان، این رسوبات تحت فشار و دما قرار می‌گیرند و ترکیبات آلی تحت فرآیندهایی مانند تجزیه بیوشیمیایی و سپس کاتالیستی به هیدروکربن‌ها تبدیل می‌شوند.
3. **تبدیل به نفت:** با ادامه فشار و دما، مایعاتی که به دست می‌آیند به نفت تبدیل می‌شوند، و این نفت می‌تواند در سنگ‌های مخزن جمع شود.
به طور خلاصه، مواد آلی، به ویژه از بقایای موجودات دریایی، مهمترین عامل تشکیل نفت به شمار می‌روند.
