هجا مقدار آوایی است که دهان با یک بار باز شدن آن را ادا می کند.
هر هجا (بخش)، یک مصوّت دارد بنابراین، تعداد هجاهای یک کلمه با تعداد مصوّ تهای آن کلمه برابر است؛ برای مثال: «باد» یک مصوّت (ا) دارد و یک هجاست و « برادر»، سه مصوّت (-َ ، ا، -َ) دارد و سه هجاست.
هجا را همان طور که میخوانیم، مینویسیم تا در شمارش واجها دچار اشکال نشویم برای مثال: تو← تُ: هجای کوتاه (U) خواب← خاب: هجای کشیده (-U).
مثال👇
بخور تا توانی به بازوی خویش/که سعیت بود در ترازوی خویش
پایه های آوایی👈 ب ، خر، تا ، ت ، وا،نی، ب، با،زو،ی، خیش
پایه اوایی بیت دومش👈 ک،سع،یت، ب، ود، در، ت،را،زو، خیش
وزن👈 ت ، تن، تن ، ت ، تن تن، ت تن
نشانهU _ _ U_ _ U_ _ U_
هجای پایانی اوزان شعر فارسی همیشه بلند محسوب میشود و اگر به جای آن کشیده یا کوتاه بیاید همچنان آن را هجای بلند میآوریم.