نوروآناتومی
نگاه کلی به سیستم عصبی انسان
4 خرداد 1401
6
5/5 - (7 امتیاز)
همانطور که میدانید دستگاه عصبی یا سیستم عصبی انسان[1] ، کنترلکننده اصلی و مرکز فرماندهی بدن و مرکز تمام فعالیتهای ذهنی ما، از جمله تفکر، یادگیری و حافظه است. به عبارت دیگر، سیستم عصبی همراه با سیستم غدد درونریز، مسئول تنظیم و حفظ هومئوستازی بدن (حفظ شرایط پایدار و ثبات در محیط داخلی) میباشد. همچنین این سیستم از طریق گیرندههای خود، ما را در ارتباط با محیط داخلی و خارجی بدن نگه میدارد.
سیستم عصبی ما تقریبا هرکاری را که انجام میدهیم، هدایت میکند. فکر کردن، سخن گفتن، درک احساسات و یا فرآیندهای پیچیدهای که بدن ما بدون فکر کردن انجام میدهد، مانند نفس کشیدن، پلک زدن و … .
در ادامه قصد داریم شما را با عملکرد سیستم عصبی انسان آشنا کرده و قسمتهای مختلف آن را با هم بررسی کنیم، پس با ما همراه باشید.
بیشتر بخوانید: دستگاه عصبی مرکزی انسان
در این مقاله چه میخوانید:
تاریخچهی سیستم عصبی
تکامل سیستم عصبی انسان
تکوین سیستم عصبی
وظایف سیستم عصبی انسان
بخشهای مختلف سیستم عصبی انسان
بخشهای اصلی سیستم عصبی انسان
سیستم عصبی مرکزی (Central nerve system یا CNS)
سیستم عصبی محیطی (Peripheral nervous system)
ناهنجاریهای سیستم عصبی انسان
تاریخچهی سیستم عصبی
در قرن چهارم قبل از میلاد، ارسطو فیلسوف یونانی قاطعانه معتقد بود که اعصاب توسط قلب کنترل میشوند و از قلب منشأ میگیرند، زیرا به تعبیر او، قلب اولین عضو بدن و جایگاه همه حرکتها و احساسات است.

شکل 1: هروفیلوس، نخستین کالبد شکاف انسان
هروفیلوس، کالبدشناس یونانی، اولین کسی بود که ساختار سیستم عصبی انسان را بررسی کرد. او توانست این کار را با تشریح اجساد انسانها انجام دهد. عملی که در بسیاری از نقاط تا قرن شانزدهم انجام نشده بود. این روش به او اجازه داد تا اکتشافات زیادی، از جمله توصیف جزء به جزء مغز، شناخت کار اعصاب و … انجام دهد.
تکامل سیستم عصبی انسان
اولین نشانه مشخص از بافت عصبی، خطوط ضعیف سیستمهای عصبی در فسیلها از ۵۲۵ میلیون سال پیش بود.
طبق مطالعاتی که درباره تکامل سیستم عصبی انسان شده است، به نظر میرسد که تکامل سیستم عصبی، به طور کلی از اکتودرم خارج جنینی شروع میشود.
همچنین با بررسی اتصالات سلولی در جنین، ثابت شد که انتقال پیام عصبی با واسطه الکتریکی، قدیمیتر از انتقال با واسطههای شیمیایی هستند.
طبق گزارشات، دادهها نشان میدهند که دسته ای از سلولها که در گذشته از انتقال دهندههای شیمیایی برای پیامرسانی استفاده میکردند، طی فرآیندهای تخصصی شدن، طویل شده و به سلولهای سیگنالدهنده الکتریکی که امروزه با نام نورون شناخته میشوند، تکامل یافتهاند.
بیشتر بخوانید: با نوروترنسمیتر ها یا انتقال دهنده های عصبی بیشتر آشنا شوید
تکوین سیستم عصبی

مطابق گیف بالا، یکی از اولین ساختارهایی که تقریبا در روز 19 بارداری، در بدن جنین تشکیل میشود، شیار عصبی یا Neural groove میباشد. به این شکل که ابتدا سلولهایی در محور تقارن جنین، ایجاد میشوند که صفحهی عصبی یا Neural plate را بوجود میاورند. سپس وسط این صفحه، دچار فرورفتگی میشود و شیار عصبی را ایجاد میکند. در روز 22 بارداری، با گرد هم آمدن لایههای بافت عصبی جنین، حلقه عصبی یا Neural folds ایجاد میشود. با نمو جنین در روز 25 بارداری، در سطح جنین اندامهای حسی ظاهر میشوند و جوانههایی از این اندامها از لایهی اکتودرم و مزودرم خارج میشوند که سومای