بخش اول: انتخاب گزینههای صحیح
سؤال ۱: مهمترین علت پیشرفت علمی مسلمانان
پاسخ پیشنهادی: الف) تعالیم دین اسلام و نیازهای جدید مسلمانان (اسلام بر علمآموزی تأکید دارد و گسترش قلمرو و نیازهای جدید، محرک پیشرفت بود.)
سؤال ۲: این گفته از کیست؟ «به دنبال کسب علم باشید حتی اگر مجبور شوید تا چین بروید.»
پاسخ پیشنهادی: پیامبر اکرم (ص)
سؤال ۳: مسلمانان با اسطرلاب موقعیت چه چیزی را مطالعه میکردند؟
پاسخ پیشنهادی: ب) ستارهها (و همچنین عرض و طول جغرافیایی و زمان نماز و قبله)
سؤال ۴: اوج شکوفایی شهر اصفهان مربوط به کدام دوره میباشد؟
پاسخ پیشنهادی: ج) صفویان (به ویژه در دوره شاه عباس اول)
سؤال ۵: مسلمانان فن کاغذسازی را از چه کسانی آموختند؟
پاسخ پیشنهادی: ب) چینیها (پس از اسارت در نبرد طلاس در سال ۱۳۳ هجری قمری)
سؤال ۶: معروفترین بیمارستان دورهٔ اسلامی در ایران را عضد الدوله در کجا بنا کرده بود؟
پاسخ پیشنهادی: الف) اهواز (بیمارستان جندی شاپور هم بسیار مشهور است، اما عضدالدوله در بغداد و اهواز بیمارستانهایی ساخت. در این سطح از سوال، بغداد یا اهواز بسته به منبع کتاب درسی شما ممکن است صحیح باشد. اگر گزینهای برای بغداد نیست، اهواز یک گزینه محتمل است. با فرض وجود یک پاسخ واحد در کتاب درسی، نیاز به تأیید کتاب درسی است، اما با توجه به گزینهها، در صورت نبود بغداد، اهواز ممکن است مورد نظر باشد. بیمارستانهایی مانند بیمارستان عضدی در بغداد توسط او ساخته شد.)
بخش دوم: صحیح یا غلط بودن عبارات
مبدأ تاریخ مسلمانان هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه است.
پاسخ: صحیح (مبدأ تاریخ هجری قمری است.)
میدان نقش جهان اصفهان به فرمان شاه اسماعیل ساخته شد.
پاسخ: غلط (تکمیل و گسترش اصلی آن در زمان شاه عباس اول انجام شد، اگرچه بنیان آن ممکن است پیشتر گذاشته شده باشد.)
خواجه نظام الملک مدارس دارالفنون را تاسیس کرد.
پاسخ: غلط (خواجه نظامالملک مدارس نظامیه را تأسیس کرد. دارالفنون توسط امیرکبیر تأسیس شد.)
از سال یکم تا صدم را قرن یکم هجری میگویند.
پاسخ: غلط (از سال ۱ تا ۱۰۰ قرن اول است. قرن اول شامل سالهای ۱ تا ۱۰۰ است. این جمله از نظر معنایی صحیح به نظر میرسد اما معمولاً قرن اول شامل سالهای ۱ تا ۱۰۰ است، نه اینکه کل دوره را قرن اول بنامیم. اگر منظور این است که سالهای ۱ تا ۱۰۰ در قرن اول قرار دارند، صحیح است. اگر منظور این است که “از سال ۱ تا ۱۰۰” را “قرن یکم هجری” میگویند، صحیح است.)
تجارت و بازرگانی مسلمانان در دورهٔ اسلامی تنها از راه خشکی انجام میشد.
پاسخ: غلط (مسلمانان در آن دوره دریانوردی قوی داشتند و تجارت دریایی وسیعی انجام میدادند.)
بخش سوم: جاهای خالی
۱۲ در دورهٔ اسلامی به دانشمندان __________ میگفتند. چون در چند علم استاد بودند.
پاسخ: موسس یا جامعالاطراف (بیشتر در متون مربوط به دانشمندان که در علوم مختلف تخصص داشتند، به کار میرود. در کتب درسی معمولاً از واژههایی مانند “استاد” یا “کامل” یا “جامع” استفاده میشود. با توجه به گزینه “چند علم”، واژهای مانند “جامع” یا “کامل” مناسبتر است.)
۱۲ پیامبر اکرم (ص) پس از هجرت از مکه به مدینه __________ تشکیل دادند.
پاسخ: اولین حکومت اسلامی (یا جامعه اسلامی)
۱۲ صفویان، مذهب __________ را مذهب رسمی کشور اعلام کردند.
پاسخ: شیعه (یا شیعه جعفری)
۱۷ بسیاری از جهانگردان خاطراتشان را از سفرهای خود مینوشتند به این نوشتهها __________ میگویند.
پاسخ: سیاحتنامه یا سفرنامه
۱ برخی کتیبههای مسجد امام به قلم استاد __________ نوشته شده است.
پاسخ: علی رضا عباسی (که با نام علیرضا تبریزی نیز شناخته میشود و خطاط مشهور دوره صفوی است.)