دستگاه عصبی مجموعهای از اعصاب و سلولهای عصبی (نورونها) است که مسئول دریافت، پردازش و انتقال اطلاعات در بدن موجودات زنده است. این دستگاه نقش بسیار مهمی در هماهنگی فعالیتهای بدن، احساسات، تفکر و رفتار دارد. به طور کلی، دستگاه عصبی از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
1. **دستگاه عصبی مرکزی**: این بخش شامل مغز و نخاع است. مغز به عنوان مرکز فرماندهی بدن، اطلاعات را تحلیل و پردازش میکند و پیغامهایی را به سایر قسمتهای بدن ارسال میکند. نخاع به عنوان یک گذرگاه اصلی برای انتقال پیامها بین مغز و سایر نقاط بدن عمل میکند.
2. **دستگاه عصبی محیطی**: این بخش شامل اعصاب و گانگلیهای عصبی است که از مغز و نخاع به سایر نقاط بدن متصل میشوند. دستگاه عصبی محیطی خود به دو زیرمجموعه تقسیم میشود:
- **دستگاه عصبی حرکتی**: که حرکات ارادی و غیرارادی عضلات را کنترل میکند.
- **دستگاه عصبی حسی**: که اطلاعات حسی از محیط اطراف را به مغز منتقل میکند.
به طور خلاصه، دستگاه عصبی با دریافت اطلاعات از حواس (چشم، گوش، پوست و ...) و پردازش آنها در مغز، به ما این امکان را میدهد که به محیط اطراف واکنش نشان دهیم و با آن تعامل کنیم.