درس یازدهم سلامت و بهداشت دوازدهم
سوالات سلامت و بهداشت دوازدهم / درس یازدهم: مصرف دخانیات و الکل
۱- بزرگترین عامل مرگ و میر در قرن بیستم چیست؟
پاسخ: دخانیات.
۲- دخانیات چیست؟
پاسخ: هر ماده و یا فرآوردهای که تمام یا بخشی از ماده خام تشکیل دهنده آن، گیاه توتون و یا تنباکو یا مشتقات آن باشد جزو دخانیات محسوب می شود.
۳- مواد تشکیل دهنده اصلی سیگار را نام ببرید؟
پاسخ: توتون همراه با کاغذ و فیلتر و برخی افزودنیها.
۴- پر مصرف ترین مواد دخانی در سراسر جهان چیست؟
پاسخ: سیگار.
۵- مضر ترین مواد سمی موجود در مواد دخانی از جمله سیگار و قلیان کدامند؟
پاسخ: ۱ -نیکوتین۲ -قطران (تار) ۳ -آرسنیک۴ -سیانیدریک اسید (جوهر بادام تلخ) ۵-مواد رادیواکتیو (پرتوزا) ۶ -آمونیاک ۷ -کربورهای هیدروژن.
۶- ماده ی کشنده و اعتیادآور دخانیات چیست؟
پاسخ: نیکوتین.
۷- مصرف نیکوتین چه مضراتی دارد؟
پاسخ: این ماده سبب انقباض عروق داخل بینی و فلج شدن حرکات مژک های داخل مخاط بینی شده و در تشدید سینوزیت و التهاب نواحی گوش و حلق و بینی سهم بسزایی دارد. همچنین باعث افزایش بروز سکته قلبی و افزایش قند خون میشود.
۸- قطران (تار) چیست؟
پاسخ: ذرات ریز موجود در سیگار در ریه ها جمع میشوند و پوسته ضخیم قهوهای رنگی را تشکیل میدهد که قطران نامیده میشود و حاوی عوامل سرطان زا است.
۹- آرسنیک چیست؟
پاسخ: نوعی گاز سیگار است که از طریق ریه، کبد، کلیه ها و طحال جذب بدن شده و پس از دو هفته در پوست، مو و استخوان جایگزین میشود، همچنین در بروز سرطان لب نیز نقش دارد.
۱۰- تاثیرات سیانیدریک اسید (جوهر بادام تلخ) بر بدن را ذکر کنید؟
پاسخ: این ماده کشنده هنگام استعمال دخانیات تبخیر شده و وارد ریه ها و سپس خون میشود و
تنفس را مختل میکند.
۱۱- مواد رادیو اکتیو (پرتوزا) دخانی، چه تاثیری بر بدن دارد؟
پاسخ: این مواد پس از مدتی استعمال دخانیات در ریه ها جمع شده و وارد خون میشود و از آنجا به سایر
اعضای حساس بدن میرسد. این تشعشعات از عوامل اصلی ایجاد سرطان بوده و بر روی ریه، چشم، خون و پوست عوارض جبران ناپذیری باقی میگذارند.
۱۲- تاثیر آمونیاک مواد دخانی بر بدن چیست؟
پاسخ: یکی از عوامل مهم در ایجاد تحریک و تخریب بافتها به ویژه ریه در جریان استعمال دخانیات است.
۱۳- کربورهای هیدروژن مواد دخانی، چه تاثیری بر بدن دارند؟
پاسخ: این مواد پس از جذب وارد خون و سراسر بدن شده و خطر ابتلا به سرطان را در تمام بافت های بدن به ویژه مجاری تنفسی تشدید میکنند.
۱۴- هر سال چقدر برای دخانیات هزینه میشود؟
پاسخ: بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت سالانه بیش از ۱۰ هزار میلیارد دلار برای دخانیات در جهان هزینه میشود
۱۵- فرد مصرف کننده ی قلیان با چه خطراتی مواجه است؟
پاسخ: فرد مصرف کننده با استنشاق مقادیر بسیار زیادتر دود حیات زیستی خود را در معرض مواجهه با مقادیری مواد شیمیایی سرطان زا و گازهای خطرناک مثل منواکسیدکربن و فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی سرطان زای منتشره قرار میدهد.
۱۶- افزودنی های شیمیایی موجود در تنباکو های میوه ای چه عوارضی برای شخص مصرف کننده دارند؟
پاسخ: تنباکو های میوهای به دلیل افزودنی شیمیایی و مواد مضر به آنها می توانند باعث سرطان، انواع بیماری های خطرناک و کشنده، آلرژی، آسم و حساسیت شوند.
۱۷- آلودگی هایی که در اثر استفاده مشترک از قلیان، از طریق دهان و دستان فرد آلوده منتقل می شود را نام ببرید ؟
پاسخ: اگزمای دست، انتقال عفونت هایی از قبیل سل، ویروس تبخال، هلیکو باکتری (عامل زخم معده).
۱۸- به چه دلیلی علمی کشیدن قلیان با استفاده از شیلنگ مشترک اثرات زیان باری دارد؟
پاسخ: در استفاده از قلیان بیماری های منتقله از طریق دهان و دستان فرد آلوده سلامت افراد دیگر را تهدید می کند.
۱۹- مهمترین عواملی که نوجوانان و جوانان را به سوی مصرف مواد دخانی سوق میدهد، کدامند؟
پاسخ: ۱-باور غلط به جذاب شدن و مورد توجه قرار گرفتن
۲-احساس کاذب مستقل شدن و به بلوغ رسیدن و بزرگ شدن
۳-باور غلط اجتماعی شدن و محبوب شدن در میان همسالان
۴-الگوبرداری غلط و منفی از هنرپیشه ها و افراد دیگر
۵-الگوبرداری غلط و منفی از مصرف دخانیات توسط والدین یا دوستان صمیمی
۶-باورهای غلط در مورد مصرف سیگار مثل اینکه سیگار کشیدن موجب رفع عصبانیت، رفع خستگی، رفع دلشوره و اضطراب، تقویت ذهن و هضم غذا می شود.
۷-ساده انگاری و برداشت نادرست در مورد مصرف قلیان به عنوان یک ماده دخانی کم خطر تر از سیگار
۸-در دسترس بودن و یا قیمت پایین انواع مواد دخانی
۹-ناپسند نبودن مصرف دخانیات به ویژه قلیان در اذهان عمومی.
۲۰- سه مورد از باورهای غلط در مورد مصرف سیگار که موجب سوق دادن جوانان به سوی مصرف دخانیات می شود را بنویسید.
پاسخ: سیگار کشیدن موجب رفع عصبانیت، رفع خستگی، رفع دلشوره و اضطراب، تقویت ذهن و هضم غذا می شود.
۲۱- منظور از «دود دسته دوم» چیست؟
پاسخ: گاهی افراد خودشان مصرف کننده ی دخانیات نیستند ولی در معرض تنفس دود دخانیات قرار میگیرند که به آن دود دست دوم گفته میشود.
۲۲- منظور از «دود دست سوم » چیست؟
پاسخ: بوی سیگاری که در محیط پراکنده می شود و لوازم منزل را در بر می گیرد، دود دست سوم نامیده می شود.
۲۳- سموم ناشی از سوخت انواع دخانیات از چه طریقی به دیگران منتقل می شود؟
پاسخ: از طریق لباس، پوست و مو و وسایل اطراف فرد سیگاری به دیگران منتقل میشود.
۲۴- بر طبق تحقیقات حدود ۹۰ درصد نیکوتین تنباکوی دود شده به کجا می چسبد؟
پاسخ: به دیوارها، سطوح اشیاء و وسایل نرم درون خانه (مانند فرش و بالش و مبلمان) و نیز لباس و مو و پوست افراد میچسبد.
۲۵- الکل چیست؟
پاسخ: ماده ای شیمیایی و اعتیاد آور است که هم بر عملکرد جسمی و هم بر عملکرد روانی افراد اثر میگذارد.
۲۶- بارز ترین آثار فوری مصرف الکل چیست؟
پاسخ: اختلال در سیستم اعصاب مرکزی.
۲۷- آثار الکل بر عملکرد سیستم اعصاب مرکزی را بنویسید؟
پاسخ: الکل عملکردهای سیستم اعصاب مرکزی را مختل میکند و آثار خود را به صورت عدم تعادل در حرکت و تکلم، کاهش تعداد تنفس و کاهش ضربان قلب و فشار خون نشان میدهد. با افزایش اختلال در سیستم اعصاب مرکزی، کارکردهای حیاتی به شکل قابل توجهی تحت تأثیر قرار میگیرند. در موارد شدید، ممکن است شخص دچار کما و حتی مرگ شود.
۲۸- شایعترین آثار بلند مدت مصرف مشروبات الکلی چیست؟
پاسخ: بیماری سیروز کبدی است.
۲۹- بیماری سیروز کبدی چیست و چه پیامدی دارد؟
پاسخ: در این بیماری کبد کالری های اضافی بدن را تبدیل به چربی کرده و در خود ذخیره میکند؛ وضعیتی که به آن «کبد چرب» میگویند به دلیل مصرف مداوم الکل و نبود زمان کافی این چربی نمیتواند به دیگر مکان های ذخیره سازی بدن منتقل شود و سلول های پر از چربی کبد سبب میشوند که کبد کارکرد خود را از دست بدهد.
۳۰- چرا در اثر مصرف مداوم الکل، کبد کارکرد خود را از دست می دهد ؟
پاسخ: به دلیل مصرف مداوم الکل و نبود زمان کافی این چربی نمیتواند به دیگر مکان های ذخیره سازی بدن منتقل شود و سلول های پر از چربی کبد سبب میشوند که کبد کارکرد خود را از دست بدهد.
۳۱- چگونه مصرف مداوم الکل باعث ایجاد کبد چرب می شود؟
پاسخ: مصرف مداوم الکل و نبود زمان کافی سبب می شود چربی ذخیره شده در کبد نتواند به دیگر مکان های ذخیره سازی بدن منتقل شود و سلول های پر از چربی کبد سبب می شوند که کبد کارکرد خود را از دست بدهد
