زمینههای سیاسی شکست حکومت ساسانیان از اعراب مسلمان را شرح دهید.
جواب: هم زمان با ظهور اسلام، وضعیت سیاسی ایران چندان مناسب نبود؛ زیرا حکومت ۴۰۰ سالهی ساسانی از یک سو، بر اثر جنگهای طولانی و پرخرج با روم در غرب و نبردهای پیدرپی با اقوام بیابانگرد در مرزهای شرقی و از سوی دیگر به سبب اختلاف و نزاع بزرگان و اشراف دچار فرسودگی و ضعف شده بود. به گونهای که پس از خسرو پرویز در مدت کوتاهی بیش از ده تن به تخت شاهی نشستند.
۲- روند فتح ایران پس از جنگ نهاوند، چگونه پیش رفت؟
جواب: پیروزی اعراب مسلمان در جنگ نهاوند سرنوشت حکومت ساسانی را قطعی کرد. فاتحان این پیروزی را فتح الفتوح نامیدند، به دنبال آن سپاهیان مسلمان از هر سوی داخل ایران پیش تاختند و تا دوران خلافت عثمان بیشتر شهرها و ولایت های مختلف را به جنگ یا صلح گشودند.
۳- علل جنبشهای اجتماعی و سیاسی ایرانیان را در دوران خلافت امویان توضیح دهید.
جواب: خلافت اموی در حقیقت یک دولت عرب گرا بود و نسبت به غیر عرب ها خشونت و نفرت خاصی نداشت و به تحقیر آنان میپرداخت. ایرانیان به خصوص مسلمانان ایرانی که موالی خوانده میشدند در برابر رفتارهای تحقیر آمیز بنی امیه در دو بعد سیاسی نظامی و اجتماعی فرهنگی به مقابله و مبارزه پرداختند.
۴- چرا روند اسلامپذیری ایرانیان در سده نخست هجری کُند بود؟
جواب:
۱- رفتار غیر اسلامی برخی از حاکمان اموی، محدودیتها و موانعی را بر سر راه گروش به اسلام ایجاد کرد.
۲- قرار دادن مسلمانان غیرعرب در ردیف موالی و محروم کردن آنان از پارهای حقوق اجتماعی
۳- گرفتن جزیه از نومسلمانان.
۵- منابع تاریخی را که در این درس به آنها استناد شده است، فهرست کنید.
جواب:
۱- تاریخ طبری ۲- فتوح البلدان بلاذری ۳- مسالک و ممالک اصطخری
۶- نمودار خط زمان دو قرن اول هجری را ترسیم کنید و رویدادهایی را که در این درس به آنها اشاره شده است، بر روی آن نشان دهید.
جواب:
۱- ۱۳ هجری: جنگ پل
۲- ۱۴ هجری: جنگ قادسیه
۳- ۱۶ هجری فتح تیسفون و جنگ جلولا
۴- ۲۱ هجری: جنگ نهاوند
تاج یادت نر
