گردش خون باز و بسته را مقایسه کنید.

گردش خون در موجودات زنده به دو نوع کلی تقسیم می‌شود: گردش خون باز و گردش خون بسته. در ادامه مقایسه‌ای بین این دو نوع گردش خون آورده شده است: ### گردش خون باز: 1. **سیستم آوندی**: در این نوع گردش خون، خون درون عروق (آوندها) جریان ندارد و به درون فضای بین سلولی (فضای بین بافت‌ها) آزاد می‌شود. 2. **موجودات**: بیشتر در موجودات بی‌مهره مانند حشرات و برخی از نرم‌تنان مشاهده می‌شود. 3. **خون**: در این سیستم، خون تحت فشار کمتری قرار دارد و به طور مستقیم با بافت‌ها تماس دارد. 4. **عملکرد**: توانایی انتقال مواد مغذی و گازها به بافت‌ها به صورت مستقیم و سریع وجود دارد، اما ممکن است به دلیل نداشتن فشار کافی، تغذیه و اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها کمی کمتر مؤثر باشد. 5. **سرعت جریان**: معمولاً جریان خون کندتر است. ### گردش خون بسته: 1. **سیستم آوندی**: در این سیستم، خون درون عروق و آوندهای بسته جریان می‌یابد و هیچگاه با فضای بین سلولی تماس مستقیم ندارد. 2. **موجودات**: این نوع گردش خون در همه مهره‌داران (مثل انسان‌ها، پرندگان و پستانداران) و برخی از بی‌مهره‌ها (مثل نَرم‌تنان) وجود دارد. 3. **خون**: در این سیستم، خون تحت فشار نسبی بالاتری قرار دارد و به همین دلیل می‌تواند سریع‌تر و مؤثرتر به نقاط مختلف بدن منتقل شود. 4. **عملکرد**: این سیستم به طور مؤثرتر تغذیه و اکسیژن را به بافت‌ها و اندام‌ها انتقال می‌دهد و ضایعات متابولیکی را نیز سریعتر خارج می‌کند. 5. **سرعت جریان**: جریان خون در این سیستم معمولاً سریعتر و کنترل‌شده‌تر است. ### نتیجه‌گیری: به طور کلی، گردش خون باز و بسته هر کدام مزایا و معایب خود را دارند و متناسب با نیازهای فیزیولوژیک موجودات مختلف شکل گرفته‌اند. گردش خون بسته به دلیل فشار بالاتر و سرعت بالاتر جریان خون، کارایی بیشتری در انتقال مواد و گازها دارد، در حالی که گردش خون باز ساده‌تر و مناسب‌تر برای موجودات کوچک و کم‌تحرک است.