بهنظر میرسه دنبال مقایسهی چندین خط راهآهنی یا «سلسله» حملونقل در ایران هستید. در ادامه، سه سلسلهی اصلی که معمولاً برای مقایسه مطرح میشوند رو با چند معیار کلیدی (طول، مسیر، ظرفیت، هزینه و مزایا) براتون خلاصه میکنم:
| سلسله / خط | مسیر اصلی | طول تقریبی | ظرفیت حملونقل (نقطهٔ عادی) | هزینهٔ تقریبی | مزایای کلیدی |
|------------|-----------|------------|---------------------------|----------------|--------------|
| **سلسلهٔ سراسر** | کلاردشت – شوش – آسفهان (بدون عبور از مرز) | ~۲۲۰ km | ۲–۳ میلیون تن در سال (بار سنگین) | ~۲۲ هزار میلیارد ریال | تقویت تجارت داخلی، حذف وابستگی به مسیرهای مرزی، صرفهجویی در بنزین |
| **سلسلهٔ شمال‑جنوب (دریای خزر – دریای فارس)** | بندر انزلی – مازندران – قزوین – اصفهان – بوشهر | ~۷۵۰ km (کل مسیر) | ۱.۵–۲ میلیون تن در سال (ترکیبی بار/مسافر) | حدود ۳۵–۴۰ هزار میلیارد ریال | اتصال مستقیم بنادر شمالی به بندرهای جنوبی، افزایش صادرات‑واردات، کاهش زمان حملونقل بینالمللی |
| **سلسلهٔ شرق‑غرب (ترکمنستان – شرق ایران – ساحل خلیج فارس)** | ترکمنکمان – گرگان – نیمروز – شیراز – بندرعباس | ~۸۰۰ km | ۱–۱.۲ میلیون تن در سال (بیشتر بار سنگین) | ~۴۵ هزار میلیارد ریال | تقویت مسیر ترانزیت بینالمللی، ارتباط با شبکههای ریلی آسیای مرکزی، ارتقای اقتصاد مناطق شرقی |
### نکات مقایسهای مهم
1. **دامنه جغرافیایی**
- *سراسر* فقط داخل کشور و بهصورت یک خط طولانی است.
- *شمال‑جنوب* و *شرق‑غرب* هر دو شامل چندین استان و بنادر مهم میشوند.
2. **استفاده اصلی**
- *سراسر*: عمدتاً کالای سنگین (سنگآهن، معادن، کالاهای صنعتی).
- *شمال‑جنوب*: ترکیبی از بار سنگین و مسافربری، هدف اصلی تسهیل صادرات‑واردات از/به بنادر.
- *شرق‑غرب*: تمرکز بر حملونقل ترانزیتی و ارتباط با همسایگان آسیای مرکزی.
3. **هزینه و زمان ساختمانی**
- هزینه هر کیلومتر برای *سراسر* نسبتاً کمتر است چون مسیر داخلی و کمتر از لحاظ توپوگرافی پیچیده؛
- *شمال‑جنوب* و *شرق‑غرب* به دلیل عبور از مناطق کوهستانی، پلهای بزرگ و تونلهای متعدد، هزینه بالاتری دارند.
4. **تاثیر اقتصادی**
- *سراسر* بهبود زنجیره تأمین داخلی و کاهش وابستگی به مسیرهای مرزی.
- *شمال‑جنوب* پتانسیل ارتقای تجارت بینالمللی ایران را دارد.
- *شرق‑غرب* میتواند ایران را به یک محور ترانزیتی مهم در خط جاده/ریل میانشرق تبدیل کند.
---
تاج یادت نره دستم شکست