سوال 19
الف) ارکان یک ناحیه سیاسی کدامند؟
هر ناحیه سیاسی برای شکلگیری به سه رکن اصلی نیاز دارد:
1. قلمرو و فضای جغرافیایی (سرزمین مشخص)
2. سازه یا ساختار انسانی (جمعیت ساکن)
3. نظام مدیریت (حکومت و ساختار قدرت)
ب) فرمانروایی ناحیه سیاسی متعلق به چه مواردی است؟ (دو مورد)
فرمانروایی بر یک ناحیه سیاسی (حاکمیت) متعلق به موارد زیر است:
1. مردم (که در نظامهای مردمسالار، منشأ اصلی حاکمیت هستند).
2. حکومت (که به عنوان نماینده مردم، اداره امور را بر عهده دارد).
پ) چرا خلیج فارس منطقهای مهم و حیاتی است؟
· ذخایر عظیم نفت و گاز: دارای بزرگترین منابع هیدروکربنی جهان است.
· عبور انرژی جهان: مسیر اصلی انتقال نفت و گاز کشورهای تولیدکننده به بازارهای جهانی.
· موقعیت ارتباطی و ترانزیتی: اتصال سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا و دسترسی به آبهای آزاد (از طریق تنگه هرمز و اقیانوس هند).
ت) در زمینه تاثیرگذاری ایدئولوژی حکومتها بر فضای جغرافیایی، مثالی بزنید.
مثال: تبدیل شهرستان قم به استان قم، نمونه بارز تأثیر ایدئولوژی سیاسی-مذهبی بر فضای جغرافیایی است. پس از انقلاب اسلامی، جایگاه ویژه قم به عنوان مرکز دینی و حوزه علمیه باعث ارتقای سطح تقسیمات کشوری و تأسیس استان قم شد .
سوال 20
الف) منظور از حاکمیت چیست؟
حاکمیت یعنی اختیار و قدرت عالی یک کشور برای اداره امور داخلی (قانونگذاری، اجرا، قضاوت) بدون دخالت خارجی و استقلال در روابط بینالملل. حاکمیت نشاندهنده استقلال و اقتدار سیاسی یک کشور است .
ب) خطوط مرزی کشورها چرا ارزش حقوقی و بینالمللی دارند؟
زیرا این خطوط، حد اعمال حاکمیت و اقتدار ملی یک کشور را مشخص میکنند. آنها تعیین میکنند که قلمرو کجا آغاز و کجا پایان مییابد. همه کشورها موظف به احترام به این مرزها هستند و عبور از آن بدون مجوز، نقض قوانین بینالمللی محسوب میشود .
پ) حس ملیگرایی در چه صورتی مورد تایید است؟
حس ملیگرایی زمانی مورد تایید است که به همبستگی و انسجام ملی بینجامد و نه تفرقه و برتریجویی. یعنی مردم کشور خود را دوست داشته باشند، برای پیشرفت و آبادانی آن بکوشند و در برابر بیگانگان از آن دفاع کنند، اما این حس نباید باعث تحقیر سایر ملتها یا تجاوز به حقوق ایشان شود.