جواب پرسش نامه های درس نهم

زمینه‌های سیاسی و اجتماعی شکل‌گیری حکومت‌های ایرانی را در سده‌های سوم و چهارم هجری توضیح دهید. جواب: در دو قرن نخست هجری، فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایرانیان، زمینه را برای ظهور سلسله‌های ایرانی و تغییر اوضاع سیاسی ایران فراهم کرد. این روند با انتصاب طاهر بن حسین به حکومت خراسان توسط مأمون عباسی آغاز شد و منجر به شکل‌گیری نخستین سلسله‌ی مسلمان ایرانی (طاهریان) شد. با تضعیف عباسیان، سلسله‌های دیگری مانند صفاریان، سامانیان، علویان طبرستان، زیاریان و آل بویه نیز در ایران روی کار آمدند. ۲- حکومت‌های طاهریان و سامانیان را با سلسله‌های صفاریان و آل بویه، از نظر نحوه به قدرت رسیدن و نوع رابطه، با خلافت عباسی مقایسه کنید. جواب: امیران سلسله های طاهری و سامانی عموماً نسبت به خلفای بنی عباس اظهار اطاعت ظاهری می‌‌کردند و در مواردی با دشمنان خلافت مانند علویان طبرستان سر ستیز داشتند. صفاریان بدون اجازه و تائید خلیفه قدرت را به دست گرفتند رابطه خلفای عباسی و زیاریان در ابتدا خصمانه بود بعد از مرگ مرداوی وضعیت تغییر کرد ال‌بویه نیز بر دستگاه خلافت غلبه یافتند و خلفای عباسی را عزل و نصب می‌‌کردند. ۳- پیامدهای سیاسی و اجتماعی تأسیس حکومت‌های ایرانی مسلمان در سده‌های سوم تا پنجم هجری را تجزیه و تحلیل کنید. جواب: – کاهش و زوال تدریجی سلطه سیاسی – نظامی خلفای عباسی بر ایران – قرار گرفتن اداره امور مناطق مختلف کشور در اختیار کارگزاران ایرانی – حاکم شدن آرامش نسبی بر جامعه – کاهش شدت آشوب ها و جنبش های سیاسی اجتماعی و مذهبی – رقابت و ستیز برخی از امیران سلسله های یاد شده به سبب تمایلات توسعه طلبانه و یا به واسطه تشویق و تحریک خلفای عباسی ۴- نقش سلسله‌های ایرانی را در پیشرفت و شکوفایی علوم و معارف اسلامی در سده‌های سوم تا پنجم هجری شرح دهید. جواب: ایرانیان از گذشته‌های دور به خردورزی و علم دوستی شهرت داشتند. از ابتدای ورود اسلام به ایران، برخی از ایرانیانی که مسلمان شدند، به تدوین و ترویج معارف اسلامی، شامل علوم قرآنی، حدیث، فقه و کلام اهتمام ورزیدند. پس از آنکه در سده‌های سوم و چهارم هجری جمعیت کثیری از مردم ایران مسلمان شدند، توجه به علوم و معارف اسلامی فزونی یافت. ۵- منابع و تحقیقات تاریخی را که در این درس به آنها استناد شده است، فهرست کنید. جواب: ۱- روزگاران، تاریخ ایران از آغاز تا سقوط سلطنت پهلوی اثر عبدالحسین زرین کوب ۲- تاریخ گردیزی ۳- تاریخ سیستان ۴- اطلس تاریخ بنادر و دریانوردی ایران.