ناهمواریهای ایران بیشتر طی دورانهای زمینشناسی جدید، به ویژه در دوران سوم و چهارم، شکل گرفتهاند. در دوران سوم، فرایندهای زمینشناسی مانند فشردگی و بالا آمدن لایههای زمین باعث ایجاد رشتهکوههای اصلی ایران، از جمله زاگرس و البرز، شد.
دوران چهارم که به دوران یخچالی نیز معروف است، تغییرات آب و هوایی و فعالیتهای ژئودینامیکی نیز بر شکلگیری و تحول ناهمواریها تاثیر گذار بودهاند. در این دوران، اثرات فرسایش و رسوبگذاری نیز نقش مهمی در شکلگیری ناهمواریها داشته است.
به طور کلی، میتوان گفت که ناهمواریهای ایران عمدتاً نتیجه فعالیتهای کوهزایی و فرسایشی در دورانهای سوم و چهارم زمینشناسی هستند.
