سوالات علوم درس ۹
۱- چگونه میتوان بادکنک را دارای بار الکتریکی نمود؟
پاسخ: اگر بادکنکی را با پارچه پشمی یا موهای خشک و تمیز سر مالش دهیم، بادکنک و پارچه پشمی دارای بار الکتریکی میشوند.
۲- چرا بادکنکی که باردار شده است میتواند به دیوار بچسبد؟
پاسخ: چون بادکنک که از جنس پلاستیک است به پارچه پشمی مالش داده میشود، در نتیجه باردار شده و اثر القای الکتریکی، بادکنک به دیوار میچسبد.
۳- چرا وقتی با پارچه خشک و تمیز پرزداری صفحه تلویزیون را تمیز میکنید پرزهای پارچه به صفحه تلویزیون میچسبد؟
پاسخ: هنگام تمیز کردن در اثر مالش تلویزیون دارای بار الکتریکی منفی و پارچه مثبت میشود (الکترون ها از پارچه به صفحه تلویزیون منتقل میشوند) و در نتیجه به علت غیر هم نوع بودن بار این دو پرزهای پارچه به صفحه تلویزیون میچسبند.
۴- چرا هنگامی که با شانه پلاستیکی موهای خشک و تمیز را شانه میکنید مو به دنبال شانه کشیده میشود؟
پاسخ: در اثر تماس شانه با مو شانه بار (منفی) و مو بار (مثبت) پیدا میکنند به این علت جذب شانه شده و با آن کشیده و از حالت مرتب خرج میشوند.
۵- چرا وقتی شانه پلاستیکی یا بادکنک را با موهای خشک سر مالش دهید و بعد آن را به باریکه آب نزدیک کنید. باریکه آب به طرف شانه یا بادکنک کشیده میشود؟
پاسخ: در اثر مالش شانه با پارچه پشمی در آن بار الکتریکی منفی ایجاد میشود. در این حالت شانه منفی است مولکول های آب را (که دو سر مثبت و منفی دارند) از طرف قطب مثبت (در اثر القای الکتریکی) به خود جذب میکند.
۶- هنگام مالش دو جسم به یکدیگر چه اتفاقی میافتد؟
پاسخ: معمولا هر دوی آنها بار الکتریکی میشوند و بر یکدیگر نیرو وارد میکنند (وقتی جسمی دارای بار الکتریکی میشوند میتواند اجسام دیگر را جذب کند)
۷- نیروی الکتریکی چیست؟
پاسخ: نیرویی که اجسام دارای بار به یکدیگر وارد میکنند نیروی الکتریکی مینامیم نیروی الکتریکی به دو صورت دیده میشود: ربایشی و رانشی
۸- دو نوع نیروی الکتریکی بین دو جسم با ذکر مثال بنویسید.
پاسخ: الف: دافعه مانند دو بادکنک باردار شده یا قطب های همنام آهن ربا
ب: جاذبه مانند جاذبه بین پارچه و بادکنک یا قطب های غیر همنام آهن ربا
۹- دو نوع بار الکتریکی نام ببرید.
پاسخ: بار الکتریکی منفی – بار الکتریکی مثبت
۱۰- وقتی اجسام پلاستیکی مانند بادکنک یا شانه پلاستیکی به پارچه پشمی داده میشوند پلاستیک دارای بار منفی و پارچه پشمی دارای بار مثبت میشود.
۱۱- دو قاعدهی بارهای الکتریکی را بنویسید.
پاسخ: ۱) دو جسم که بار الکتریکی همنام دارند (هر دو منفی – یا هر دو مثبت) بر یکدیگر نیروی رانشی (دفع) وارد میکنند.
۲) دو جسم که بار الکتریکی غیر همنام (یکی منفی و دیگری مثبت) دارند بر یکدیگر نیروی ربایشی (جذب) وارد میکنند.
۱۲- الکتروسکوپ یا برق نما چیست؟
پاسخ: برای تشخیص باردار بودن یک جسم و تعیین نوع بار آن از وسیله سادهای به نام برق نما (الکتروسکوپ) استفاده میکنیم.
۱۳- ساختمان الکتروسکوپ چگونه است؟
پاسخ: برق نما از یک صفحه یا گوی، یک میله و دو ورقه نازک فلزی تشکیل شده است. وقتی دو ورقه برق نما بدون بار است ورقههای آن به هم نزدیکاند و وقتی باردار میشود، ورقههای آن از هم دور میشوند.
۱۴- چگونه میتوان به وسیله الکتروسکوپ نشان داد یک جسم باردار است یا نه؟
پاسخ: اگر جسم بارداری را به الکتروسکوپ نزدیک کنیم ورقه های آن از هم دور (یا اگر باشند به هم نزدیک) میشوند.
۱۵- تعیین نوع بار الکتریکی جسم توسط الکتروسکوپ را بیان کنید؟
پاسخ: اگر کلاهک الکتروسکوپ خنثی (بدون بار) باشد با نزدیک کردن میله پلاستیک بار مثبت در کلاهک میماند و بار منفی به ورقهها رفته آنها از هم دور میشوند و با نزدیک کردن میله شیشهای بار مثبت در ورقهها قرار میگیرد که ورقهها را از هم دور میشود بعد از دور کردن میلهها کلاهک دوباره خنثی میشود و ورقهها به سر جای قبل خود باز میگردند.
۱۶- برای انجام آزمایش الکتریسیته باید وضعیت محیط (شرایط) چگونه باشد؟
پاسخ: باید در هوای خشک و با وسایل کاملا خشک انجام شود.
۱۷- ذرات داخل هسته دارای چه نوع باری هستند؟
پاسخ: پروتون بار مثبت، الکترون بار منفی و نوترون نیز بدون بار الکتریکی است.
۱۸- توضیح دهید چرا اتم در حالت عادی خنثی است؟
پاسخ: چون در حالت عادی تعداد پروتون های هر اتم با تعداد الکترون های آن اتم برابر است.
۱۹- چرا در اثر مالش دو جسم باردار میشوند؟ (چگونگی باردار شدن اجسام را با ذکر مثال بنویسید.)
پاسخ: وقتی دو جسم را به یکدیگر مالش میدهیم، تعدادی الکترون از یک جسم به جسم دیگر منتقل میشود. مثلا وقتی پارچه پشمی را به میله پلاستیکی میدهیم، تعدادی از الکترون ها پارچه پشمی جدا میشوند و به میله پلاستیکی منتقل میشوند، در نتیجه تعداد الکترون های پارچه کمتر از تعداد پروتون ها شده و بار الکتریکی مثبت میشود. میل نیز که تعدادی الکترون اضافی دریافت کرده است، تعداد الکترون هایش بیشتر از پروتون هایش میشود بار الکتریکی آن منفی خواهد شد.
۲۰- وقتی میله شیشه ای با کیسه نایلونی مالش داده میشود شیشه دارای بار مثبت و کیسه نایلونی دارای بار منفی است.
۲۱- وقتی پارچه پشمی را با میله پلاستیکی مالش میدهیم چه روی میدهد؟
پاسخ: تعدادی از الکترون های پارچه پشمیکنده میشوند به میله پلاستیکی منتقل میشوند. در نتیجه تعداد الکترون های پارچه پشمی کمتر از تعداد پروتون های آن شده و بارهای مثبت بیشتر میشود. بنابراین بار الکتریکی پارچه پشمی مثبت میشود.
۲۲- اتم چگونه دارای بار الکتریکی میشود؟
پاسخ: در صورتی که: الف) اگر از اتم الکترونی جدا شود (مثبت)
ب) اگر تعدادی الکترون به یک اتم افزوده شود (منفی)
۲۳- باردار شدن اتم ها فقط از طریق انتقال الکترون انجام میشود و پروتون ها در این کار نقشی ندارند.
۲۴- مواد بر اساس قابلیت عبور جریان الکتریکی به چند دسته تقسیم میشوند نام ببرید؟
پاسخ: رسانا و نارسانا
۲۵- رسانا چیست؟ چند مثال بزنید.
پاسخ: موادی که بار الکتریکی میتواند به راحتی در آن ها حرکت کند. مانند: فلزات – مغز مداد – بدن انسان – آب ناخالص
۲۶- چرا برقراری جریان الکتریکی در فلزات آسان است؟
پاسخ: زیرا تعدادی از الکترون های اتم فلز وابستگی کمی به هسته آن دارند و آزادانه میتوانند در فلز حرکت کنند که به آن ها الکترون های آزاد میگویند. در فلزات تعداد الکترون های آزاد زیاد است.
۲۷- الکترون آزاد چیست؟
پاسخ: در اتم به الکترون هایی که در دورترین فاصله از هسته قرار دارند و وابستگی بسیار کمی به هسته اتم دارند و میتوانند آزادانه حرکت کنند و از یک اتم به اتم دیگر جهش کند، الکترون آزاد گفته میشود.
۲۸- نارسانا چیست؟ چند مثال بزنید؟
پاسخ: موادی که همه الکترون های آن ها به هسته هایشان وابستگی زیادی دارند و نمی توانند آزادانه حرکت کنند و نمی توانند جریان الکتریکی را از خود عبور دهند. مانند شیشه، پلاستیک، چوب خشک
۲۹- راه های باردار شدن اجسام را بنویسید.
پاسخ: روش مالش دادن – روش تماس – روش القایی
۳۰- ایجاد بار به روش تماس را توضیح دهید.
پاسخ: در اثر تماس میله باردار به جسم، خنثی ایجاد میشود. مثلا اگر میله دارای بار منفی را با جسم خنثی تماس دهیم. تعدادی الکترون از میله وارد جسم خنثی میشود و جسم خنثی نیز دارای بار منفی میشود.
۳۱- ایجاد بار به روش مالش دادن را توضیح دهید.
پاسخ: ساده ترین روش باردار کردن اجسام مالش است. که معمولا برای اجسام نارسانا به کار میرود. وقتی جسمی را مالش میدهیم تعدادی الکترون از سطح آن جدا شده و بر سطح دیگر مینشیند، در نتیجه جسمی که الکترون از دست داده؛ بار مثبت و جسمی که الکترون میگیرد بار منفی پیدا میکند.
۳۲- القای بار الکتریکی را با ذکر مثال توضیح دهید.
پاسخ: ایجاد بار الکتریکی در اجسام بدون تماس: در این روش جسم باردار، باردار کردن اجسام رسانا (فلزی) به کار میورد و دارای بار الکتریکی میشود. مثلا اگر میله باردار منفی را به کره A نزدیک کنیم الکترون های آزاد این کره دافعه الکتریکی بار منفی میله قرار میگیرند و به دورترین فاصله ممکن میروند. در نتیجه کره A که دچار کمبود الکترون شده، دارای بار مثبت و کره B دارای بار منفی میشود.
۳۳- کره های فلزی به چه روشی باردار شدهاند؟
پاسخ: به روش القای بار الکتریکی
۳۴- چگونه با یک میله دارای بار منفی میتوان بدون تماس دو جسم را باردار کرد؟
پاسخ: به روش القای بار الکتریکی
۳۵- در هنگام ایجاد بار در دو کره با روش القا نوع بار کره ها چگونه خواهد بود؟
پاسخ: کره نزدیک القا کننده، بار مخالف و کره آن طرف بار موافق پیدا میکند.
۳۶- در هر ثانیه چه تعداد آذرخش روی سطح زمین زده میشود؟
پاسخ: ده ها مورد
۳۷- ابرها چگونه دارای بار الکتریکی میشوند؟
پاسخ: ابرها به علت مالش به هوا یا کوه های بلند و یا القای الکتریکی، دارای بار مثبت یا منفی میشوند.
۳۸- آذرخش یا تخلیه الکتریکی چگونه صورت میگیرد؟
پاسخ: اگر دو ابر چنان به هم نزدیک شوند که قسمت های دارای بار ناهمنام نزدیک هم قرار گیرند به علت نیروی جاذبه بین بارهای ناهمنام ممکن است الکترون ها از یک ابر به ابر دیگر بجهند که به آن تخلیه الکتریکی بین دو ابر گویند. این عمل معمولا با جرقه های بزرگ، تولید گرما و صدا همراه است.
۳۹- آذرخش یا صاعقه چیست؟
پاسخ: به تخلیه الکتریکی بین ابر و زمین آذرخش یا صاعقه گفته میشود.
۴۰- تخلیه الکتریکی بین ابر باردار و زمین چگونه اتفاق میافتد؟
پاسخ: ابرهای باردار با حرکت در مجاورت سطح زمین، در زمین بار القایی ایجاد میکنند؛ در این حالت امکان تخلیه الکتریکی بین ابرها و زمین وجود دارد.
۴۱- خطرات تخلیه الکتریکی ابرها کدامند؟
پاسخ: موجب آتش سوزی میشود و به ساختمان ها، خطوط انتقال برق، انسان ها و دام ها خسارت های جبران ناپذیر وارد میکند.
۴۲- برق گیر چیست؟
پاسخ: در هر ثانیه به طور متوسط ۱۰۰ آذرخش روی سطح زمین زده میشود که میتواند آسیبها و خطرات زیادی داشته باشد. برای حفاظت ساختمانها از خط آذرخش از برقگیر استفاده میشود. برقگیر کابل مسی یا میلهٔ مسی ضخیم با نوک تیز است. قسمت نوک تیز برقگیر را در بالاترین نقطه ساختمان نصب میکنند و انتهای آن را در اعماق مرطوب زمین قرار میدهند. تیزی نوک برقگیر باعث میشود که در صورت ایجاد آذرخش خسارتی به ساختمان وارد نشود.
۴۳- جریان الکتریکی در واقع همان بارهای الکتریکی است.
۴۴- مدار الکتریکی چیست؟
پاسخ: برای آنکه جریان الکتریکی برقرار بماند بار به یک مسیر بسته نیاز دارد تا در آن حرکت کند، مسیری که بارها در آن حرکت میکنند مدار الکتریکی نامیده میشود.
۴۵- هر مدار الکتریکی ساده شامل چه اجزایی است؟
پاسخ: هر مدار الکتریکی ساده شامل یک مولد، لامپ، کلید و سیم های رابط است.
۴۶- نقش مواد در مدار الکتریکی چیست؟
پاسخ: ایجاد یک اختلاف پتانسیل یا ولتاژ بین دو نقطه از مدار است. وقتی که آن دو نقطه توسط یک جسم رسانا مانند یک سیم به هم وصل شوند، جریان الکتریکی به وجود میآید.
۴۷- به قوه و باتری مولد جریان الکتریکی گفته میشود.
۴۸- برای آنکه همواره بار الکتریکی در مدار حرکت داشته باشد چه چیزی لازم است؟
پاسخ: باید بین دو نقطه از مدار یک مولد مانند باتری یا پیل و یا … قرار گیرد.
۴۹- اختلاف پتانسیل الکتریکی چیست؟
پاسخ: هر مولد جریان الکتریکی دارای یک مشخصه ای به نام ولتاژ یا اختلاف پتانسیل الکتریکی است و اختلاف پتانسیل الکتریکی عامل ایجاد جریان الکتریکی در مدار است.
۵۰- نقش اختلاف پتانسیل در مدار چیست؟
پاسخ: ایجاد (به وجود آمدن) جریان الکتریکی است.
۵۱- یکا و وسیله اندازه گیری اختلاف پتانسیل چیست؟
پاسخ: ولت – ولت سنج
۵۲- ولت سنج همواره به شکل موازی یا متوالی با بقیه اجزای مدار قرار میگیرد؟
پاسخ: موازی
۵۳- چگونه یک باتری برق تولید میکند؟
پاسخ: باتری ها دارای دو پایانه مثبت و منفی اند. انرژی لازم برای ایجاد اختلاف پتانسیل در دو سر باتری، از واکنش های شیمیایی که درون باتری بین تیغه های فلزی و مواد درون باتری رخ میدهد به وجود میآید. در این واکنش ها بارهای منفی در یک سر باتری جمع میشوند و در سر دیگر باتری بار مثبت پیدا میکند. در نتیجه بین دو سر باتری اختلاف پتانسیل ایجاد میشود.
۵۴- اجزای یک مدار ساده را بنویسید.
پاسخ: ۱) باتری ۲) مصرف کننده ۳) سیم رابط ۴) کلید قطع و وصل
۵۵- هر گاه در مدار کلید بسته شود جریان الکتریکی برقرار میشود و لامپ روشن میشود برای به وجود آمدن جریان الکتریکی وجود قوه یا باتری ضروری است.
۵۶- وقتی در یک مدار کلید بسته میشود چه شرایطی پیش میآید؟
پاسخ: مدار کامل میشود و الکترون ها از باتری انرژی میگیرند و در مدار حرکت میکنند و جریان به وجود میآید.
۵۷- مقدار انرژی که بارهای الکتریکی در یک مدار میگیرند، بستگی به چیز دارد؟
پاسخ: به اختلاف پتانسیل باتری
۵۸- جهت یا مسیر حرکت الکترون ها در مدار چگونه است؟
پاسخ: از پایانه منفی پیل به طرف پایانه مثبت
۵۹- شدت جریان الکتریکی چیست؟
پاسخ: مقدار جریان الکتریکی که در مدار جاری است.
۶۰- مقاومت الکتریکی (R) چیست؟
پاسخ: مقاومت رسانا در مقابل حرکت الکترون ها را مقاومت الکتریکی رسانا میگویند. (به علت برخوردشان با ذرات رسانا مانند اتم های در حال نوسان برای آن ها به وجود میآید. و به صورت گرما ظاهر میشود.)
۶۱- نام یکا و وسیله اندازه گیری جریان و چگونه در مدار قرار میگیرد؟
پاسخ: آمپر – آمپر سنج – متوالی
۶۲- رابطه ولتاژ با شدت جریان چگونه است؟
پاسخ: اگر ولتاژ جریان الکتریکی در یک مدار افزایش یابد مقدار جریان الکتریکی در مدار به همان نسبت افزایش مییابد.
۶۳- آیا مقاومت همه رساناها یکسان است؟
پاسخ: خیر – مقاومت برخی از رساناها از رساناهای دیگر بیشتر است.
۶۴- رابطه جریان با ولتاژ و ولتاژ و مقاومت چگونه است؟
پاسخ: با ولتاژ مستقیم – با مقاومت معکوس
۶۵- واحد اندازه گیری مقاومت الکتریکی چه نام دارد و با چه وسیله ای اندازه گیری میشود؟
پاسخ: اهم نام دارد – مقاومت الکتریکی رسانا را به وسیله ای به نام اهم متر اندازه میگیرند.
۶۶- چه رابطه ای بین مقاومت و ولتاژ و جریان در مدار وجود دارد؟
پاسخ: هر چه مقدار مقاومت الکتریکی یک مدار بیشتر باشد جریان کمتری از مقاومت الکتریکی میگذرد و هر چه ولتاژ دو سر مدار را زیادتر کنیم جریان زیادتری از مقاومت الکتریکی میگذرد.
بفرما
معرکه هم بده بی زحمت ✨