**سوال ۱:**
- **الف) اختلاف ساعت شهر M (۶۰ درجه شرقی) با لندن (۰ درجه):**
۶۰ تقسیم بر ۱۵ = **۴ ساعت اختلاف**.
- **ب) ساعت در لندن چند است؟ (ساعت در M ۱۲ ظهر است):**
لندن غربِ شهر M قرار دارد، پس زمانش عقبتر است.
۱۲:۰۰ منهای ۴ ساعت = **۸ صبح**.
**سوال ۲:**
- **الف) اختلاف ساعت بین شهر A (۷۵ درجه شرقی) و B (۱۵ درجه شرقی):**
اختلاف درجه: ۶۰ = ۱۵ - ۷۵.
اختلاف ساعت: ۶۰ تقسیم بر ۱۵ = **۴ ساعت**.
- **ب) اگر در لندن (۰ درجه) ساعت ۱۴ باشد، در شهر A (۷۵ درجه شرقی) ساعت چند است؟**
اختلاف ساعت با لندن: ۷۵ تقسیم بر ۱۵ = ۵ ساعت.
چون A در شرق است، زمانش جلوتر است: ۱۴:۰۰ بعلاوه ۵ ساعت = **ساعت ۱۹:۰۰ (۷ شب)**.
**سوال ۳: (پیدا کردن طول جغرافیایی)**
- ساعت شهر A (۷۵ درجه غربی): ۹ صبح.
- ساعت شهر B: ۴ بعد از ظهر (۱۶:۰۰).
- اختلاف ساعت: ۷ ساعت (از ۹ صبح تا ۴ بعد از ظهر).
- تبدیل به درجه: ۷ ضربدر ۱۵ = ۱۰۵ درجه اختلاف.
- چون ساعت B جلوتر است، یعنی در شرقِ شهر A قرار دارد.
۱۰۵ درجه از ۷۵ درجه غربی به سمت شرق حرکت میکنیم:
(۷۵ درجه تا برسیم به نصفالنهار مبدأ + ۳۰ درجه دیگر) = **۳۰ درجه شرقی**.
**سوال ۴:**
- تهران (۴۵ شرقی) و پکن (۱۲۰ شرقی).
- اختلاف درجه: ۷۵ = ۴۵ - ۱۲۰.
- اختلاف ساعت: ۷۵ تقسیم بر ۱۵ = ۵ ساعت.
- چون پکن در شرقِ تهران است، زمانش جلوتر است.
۸:۰۰ صبح بعلاوه ۵ ساعت = **ساعت ۱۳:۰۰ (۱ بعد از ظهر)**.
**سوال ۵:**
- شهر الف (۴۵ شرقی) ساعت ۱۶:۳۰ و شهر ب (۶۰ شرقی).
- **الف) اختلاف طول جغرافیایی:** ۶۰ - ۴۵ = **۱۵ درجه**.
- **ب) اختلاف ساعت به دقیقه:** ۱۵ درجه ضربدر ۴ دقیقه = **۶۰ دقیقه (۱ ساعت)**.
- **ج) ساعت در شهر ب:** شهر ب شرقیتر است، پس ۱ ساعت جلوتر است.
۱۶:۳۰ بعلاوه ۱ ساعت = **ساعت ۱۷:۳۰**.