اولش داخله عکسه هاا
همزمان با حکومت ناصرالدین، جهان دچار تحولات بزرگ و کشمکش میان سنت و مدرنیته بود. او سه مرتبه به اروپا رفت و اصلاحاتی را در اجتماع ایران پدید آورد که انتقادات بسیاری را نیز به همراه داشت. در سلطنت ناصرالدین قراردادها و امتیازات بسیاری به کشورهای غربی داده شد که برخی از آنها از جمله قرارداد رویترز موجب مخالفتها و اعتراضات عمومی شد. فتوای تحریم تنباکو از سوی میرزای شیرازی از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم قمری، در این دوران صادر شد. در دوره او علی محمد باب، موسس فرقه بابیه، اعدام شد و پیروانش سرکوب شدند.ناصرالدین پسر محمد شاه و چهارمین پادشاه از سلسله قاجاریه بود. قاجار شاخهای از قزلباشان دوره صفویه بودند.[۱]او در ۱۲۴۷ق/۱۲۱۰ش در تبریز به دنیا آمد و در ۱۲۶۴ق/۱۲۲۷ش شاه ایران شد.[۲] ناصرالدین، به «سلطان صاحبقران»( یکی از معانی اش استمرار سلطنت بیش از ۳۰ سال) نیز معروف بود و پس از کشته شدن «شاه شهید» نیز خوانده شد.[۳]
ناصرالدین به دستور پدرش در چهارده سالگی ازدواج کرد[۴] و در زمان کشته شدن ۸۵ همسر دائم و موقت داشت.[۵] او به شکار و هنر علاقه بسیار داشت[۶] و تا حدودی با زبان فرانسه آشنا بود.[۷]روایت ناصرالدین شاه از همزمانی شب قدر با تحویل سال ١٢٧۴ش
«چون امشب شب عید نوروز است و ... شب ۲۳ رمضان و احیا است و شب قدر؛ مردم مشغول نماز و دعا هستند. ما مشغول شدیم سوره روم و عنکبوت و حم دخان را میخواندیم. در وسط خواندن بودیم که نایبالسلطنه به حضور آمد. بعد که تمام کردیم رفتیم به اطاق موزه».[۸]ناصرالدین به خطاطی علاقمند بود و گاه از سرمشقهای محمد رضا کلهر خطاط معروف، مینوشت.[۴۰] همچنین او سفرنامههای مفصلی را به قلم خود نوشت.[۴۱][یادداشت ۳] تعزیه گسترش یافت و البته موارد ساختگی تعزیه نیز زیادتر شد و تقریبا به شکل نمایشنامهای تآتری درآمد. [۴۲] ناصرالدین شاه به نقاشی علاقه بسیار داشت[۴۳] و نقاشیهای بسیاری میکشید.[۴۴] نقاشهای معروفی همچون کمال الملک در عصر ناصرالدین شاه بودهاند و با دربار نیز رفت و آمد داشتهاند.[۴۵]
ناصرالدین درباره ولادت امام علی(ع) سروده:
عید مولود امیر المومنین شد
عالم دنیا و عقبی عنبرین شد
از برای مژده میلاد حیدر
جبرئیل در آسمان سوی زمین شد.[۴۶]درباره روز عاشورا:
آن روز که بود روز هَل مِن ناصر
ای کاش که ناصر تو بودم آنروز[۴۷]
درباره قبور شهدای کربلا:
رفتم به کربلا به سر قبر هر شهید
دیدم که تربت شهدا مشک و عنبر است
هر یک شهید مرقدشان چهار گوشه داشت
شش گوشه یک ضریح در آن هفت کشور است
پرسیدم از کسی سببش را به گریه گفت
پائین پای قبر حسین، قبر اکبر است [۴۸][یادداشت ۴]