برای تقطیع شعر حافظ، ابتدا باید به شناخت وزن و قافیهی شعر پرداخته شود. شعر حافظ معمولاً به صورت غزل سروده میشود و وزن مخصوصی دارد.
در غزل «الا یا ایها الساقی» به عنوان نمونه، وزن آن به صورت «مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن» است. حال، برای تقطیع این شعر، هر بیت را جداگانه بررسی میکنیم و هجای آن را میشماریم.
تقطیع شامل تقسیم هر بیت به واحدهای هجایی و شناسایی آنها به این صورت است:
بیت اول:
الا یا ایها الساقی ادر کاسا و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها
تقطیع:
الا / یا ای / ها السا / قی ادر / کاسا و / ناولها
مفاعیلن / مفاعیلن / مفاعیلن / مفاعیلن
(مفاعیلن در اینجا به معنی 6 هجای «مفاعیلن» است)
و به همین ترتیب، سایر ابیات نیز تقطیع میشوند.
در نهایت، میتوان به ساختار و نوع قافیهها در این شعر نیز توجه کرد. حافظ در قافیهی خود معمولاً از قافیههای متنوع و زیبا استفاده میکند که به ساختار غزل غنای بیشتری میبخشد.
به طور کلی، تقطیع شعر به شما کمک میکند تا بیشتر با لحن و ریتم شعر آشنا شوید و بتوانید به درک بهتری از معنای آن دست یابید.