سنانظام الاسلامی

علوم تجربی هشتم. فصل8 علوم هشتم

توضیح درباره سنگ های آذرین

جواب ها

دلارام

علوم تجربی هشتم

اگر برات انجام بدم توهم واسم کاری میکنی
yekta

علوم تجربی هشتم

سنگ‌های آذرین (Igneous rocks) دسته‌ای از سنگ‌های دگرگونی هستند که از سرد شدن و انجماد ماگما (صخره مذاب در زیر سطح زمین) یا گدازه (صخره مذاب بر روی سطح زمین) تشکیل می‌شوند. این فرآیند سرد شدن می‌تواند در اعماق زیاد زمین و به آرامی اتفاق بیفتد که منجر به تشکیل سنگ‌های آذرین درونی (پلوتونیک) با بلورهای بزرگ می‌شود، یا می‌تواند در سطح زمین و به سرعت رخ دهد که سنگ‌های آذرین بیرونی (آتشفشانی) با بلورهای ریز یا حتی بدون بلور (شیشه‌ای) را ایجاد می‌کند. **انواع سنگ‌های آذرین:** 1. **سنگ‌های آذرین درونی (Intrusive/Plutonic Rocks):** * این سنگ‌ها زمانی تشکیل می‌شوند که ماگما در اعماق زمین به آرامی سرد می‌شود. * سرمایش آهسته باعث می‌شود کانی‌ها فرصت کافی برای رشد داشته باشند و بلورهای درشت و قابل مشاهده با چشم تشکیل دهند (بافت پورفیری یا فانریتی). * مثال معروف: گرانیت (Granite) که شامل کوارتز، فلدسپات و میکا است. 2. **سنگ‌های آذرین بیرونی (Extrusive/Volcanic Rocks):** * این سنگ‌ها زمانی تشکیل می‌شوند که گدازه پس از فوران آتشفشان به سرعت سرد می‌شود. * سرمایش سریع مانع از رشد بلورهای بزرگ می‌شود و در نتیجه بلورهای ریز (بافت میکروکریستالی) یا حتی شیشه آتشفشانی (بافت شیشه‌ای) تشکیل می‌شود. * مثال معروف: بازالت (Basalt) که معمولاً تیره رنگ و ریزدانه است و سنگ بستر اقیانوس‌ها را تشکیل می‌دهد. ریولیت (Rhyolite) و آندزیت (Andesite) نیز از این دسته هستند. **دسته‌بندی بر اساس ترکیب شیمیایی (سیلیکا):** سنگ‌های آذرین را می‌توان بر اساس میزان سیلیس (SiO2) موجود در ماگما/گدازه نیز دسته‌بندی کرد: * **اسیدی (Felsic):** * بیش از ۶۵% سیلیس دارند. * معمولاً رنگ روشن دارند (مانند گرانیت و ریولیت). * حاوی کانی‌های غنی از پتاسیم و سدیم مانند کوارتز، فلدسپات و میکا هستند. * ماگمای اسیدی چسبناک‌تر است و فوران‌های انفجاری‌تری دارد. * **بازی (Mafic):** * حدود ۴۵% تا ۵۲% سیلیس دارند. * معمولاً رنگ تیره دارند (مانند بازالت و گابرو). * حاوی کانی‌های غنی از آهن و منیزیم مانند اولیوین، پیروکسن و پلاژیوکلاز غنی از کلسیم هستند. * ماگمای بازی روان‌تر است و فوران‌های آرام‌تری دارد. * **متوسط (Intermediate):** * ترکیبی بین سنگ‌های اسیدی و بازی دارند (حدود ۵۲% تا ۶۵% سیلیس). * رنگ متوسط تا تیره دارند. * مثال: آندزیت (بیرونی) و دیوریت (درونی). **اهمیت سنگ‌های آذرین:** * **تشکیل پوسته زمین:** بخش عمده‌ای از پوسته قاره‌ای (مانند گرانیت) و تمام پوسته اقیانوسی (مانند بازالت) از سنگ‌های آذرین تشکیل شده است. * **منابع معدنی:** بسیاری از ذخایر ارزشمند فلزات (مانند مس، طلا، نقره) و کانی‌های صنعتی در سنگ‌های آذرین یا در ارتباط با فعالیت‌های ماگمایی یافت می‌شوند. * **مطالعات زمین‌شناسی:** مطالعه ترکیب، بافت و نحوه تشکیل سنگ‌های آذرین به دانشمندان کمک می‌کند تا تاریخچه زمین‌شناسی، فرآیندهای درون زمین و تکامل سیارات را درک کنند. * **مصالح ساختمانی:** سنگ‌هایی مانند گرانیت به دلیل استحکام و زیبایی، به طور گسترده در ساخت و ساز، کفپوش‌ها، کانتر آشپزخانه و بناهای یادبود استفاده می‌شوند. معرکه میدی؟

سوالات مشابه فصل8 علوم هشتم