سوالات 👇🏻
۱- گرما چیست؟
جواب: گرما صورتی از انرژی است که باعث افزایش جنب و جوش مولکول های یک جسم میشود و از جسم گرمتر به جسم سرد تر منتقل میشود.
۲- ساده ترین روش برای تشخیص دما چیست؟
جواب: استفاده از حس لامسه
۳- دما سنج چیست؟
جواب: دما سنج وسیله ای است که با استفاده از آن دما را اندازه میگیریم؛ مثلاً با استفاده از دما سنج پزشکی میتوانیم دمای بدن فرد بیمار را با دقت اندازه گیری کنیم.
۴- دما سنج جیوهای و الکلی چگونه کار میکند؟
جواب: اگر این دما سنج ها را در محیط گرم قرار دهیم، جیوه یا الکل درون مخزن آنها مبسط میشود و از لوله نازک بالا میرود. در این حالت ارتفاع الکل رنگی یا جیوه درون لوله، دمای محیط را نشان میدهد.
۵- دما چیست؟
جواب: معیاری برای اندازه گیری انرژی گرمایی است.
۶- رایج ترین نوع دما سنج ها را نام ببرید.
جواب: دما سنج الکلی، دما سنج جیوه ای
۷- دما سنج ها چگونه درجه بندی میشوند؟
جواب: برای درجه بندی دما سنج های الکلی و جیوهای، ابتدا مخزن آنها را در مخلوط آب و یخ قرار میدهند و سطح جیوه یا الکل را با صفر نشانه گذاری میکنند؛ سپس دما سنج را در مجاورت بخار آب در حال جوش قرار میدهند و سطح مایع درون دما سنج را با عدد ۱۰۰ علامت گذاری میکنند.
۸- نحوه استفاده از دما سنج را بنویسید.
جواب: برای اندازه گیری دمای یک جسم با دما سنج الکلی یا جیوه ای، مخزن دما سنج را در تماس با جسم مورد نظر قرار میدهیم و مدتی صبر میکنیم تا ارتفاع مایع در لوله باریک دیگر تغییر نکند؛ آن گاه عددی را که مایع در آن ارتفاع قرار دارد؛ میخوانیم. این عدد همان دمای جسم است.
۹- چرا لوله ی دما سنج ها را بلند و نازک انتخاب میکنند؟
جواب: لوله دما سنج معمولاً بلند و نازک انتخاب میشود تا یک تغییر کوچک در حجم جیوه یا الکل بتواند به تغییر ارتفاع قابل ملاحظه ای در لوله بینجامد.
۱۰- تعادل گرمایی چیست؟
جواب: به یکسان شدن انرژی گرمایی و جنب و جوش مولکول های دو جسم گرم و سرد که در تماس با هم هستند، تعادل گرمایی میگویند.
۱۱- دمای تعادل چیست؟
جواب: دمایی که در آن جنب و جوش و انرژی گرمایی دو جسم سرد و گرمیکه در تماس با هم هستند یکسان میشوند.
۱۲- تعادل گرمایی را توضیح دهید.
جواب: وقتی دو جسم با دماهای متفاوت در تماس با یکدیگر قرار میگیرند، دمای جسم گرم کم، و دمای جسم سرد زیاد میشود. این فرایند آن قدر ادامه پیدا میکند تا دمای دو جسم یکسان شود. این دما را دمای تعادل دو جسم مینامیم و در این حالت میگوییم دو جسم با یکدیگر در تعادل گرمایی اند.
۱۳- برای کاهش خطای انسانی در خواندن دما چه روشی باید بکار برده شود؟
جواب: برای دقت بیشتر باید لوله باریک دما سنج و خط نشان مایع دما سنجی را در خط افق در مقابل دیدگان قرار دهیم.
۱۴- جنب و جوش مولکول ها در اجسام گرم و سرد را باهم مقایسه کنید.
جواب: جسمیکه گرم تر است، دمای آن بیشتر است و مولکول هایش جنب و جوش بیشتری دارند؛ یعنی انرژی مولکول ها به طور متوسط بیشتر از جسمی است که سردتر است. در جسم سردتر، جنب و جوش مولکول ها کمتر است؛ یعنی به طور متوسط مولکل ها انرژی کمتری دارند.
۱۵- انواع روش های انتقال انرژی گرمایی را بنویسید.
جواب: رسانش، همرفت، تابش
۱۶- انتقال گرمایی به روش رسانش را تعریف کنید.
جواب: انتقال گرما از طریق جنب و جوش به مولکول های کناری در اجسام جامد را رسانش گرمایی میگویند.
۱۷- نحوه ی انتقال گرما از طریق رسانش (رسانش گرمایی)را توضیح دهید.
جواب: در رسانش گرمایی، گرمای شعله سبب میشود که جنبش اتم های سِر گرم شده میله، بیشتر شود و در اثر برخورد با اتم های مجاور، انرژی به آنها منتقل کند و در نتیجه سبب افزایش جنبش اتم های مجاور شود؛ بدین ترتیب اتم ها بدون رفتن از جایی به جای دیگر انرژی خود را منتقل میکنند.
۱۸- نارسانایی گرمایی (عایق) را تعریف کنید.
جواب: به اجسامی مانند شیشه، چوب، لاستیک، هوا، پشم، چوب پنبه و.. که گرما را بسیار آهسته منتقل میکنند، نارسانا یا عایق گرما گویند.
۱۹- رسانایی گرمایی را تعریف کنید.
جواب: به اجسامی مانند انواع فلز ها که گرما را بسیار سریع منتقل میکنند، رسانای گرمایی گویند.
۲۰- انتقال گرما را به روش همرفت تعریف کنید.
جواب: انتقال انرژی گرمایی در مایعات و گازها که مولکول های آنها فاصله ی بیشتری دارند را انتقال گرمایی به روش همرفت میگویند.
۲۱- نحوه ی انتقال گرما به روش همرفت توضیح دهید.
جواب: در انتقال گرما به روش همرفت قسمتی از مایع یا گاز که گرم شده است به طرف بالا حرکت میکند و قسمت های اطراف آن، که سرد ترند، جای آن را میگیرند.
۲۲- فرایند نسیم دریا را توضیح دهید.
جواب: در طول روز، ساحل دریا (خشکی) زودتر از آب دریا گرم میشود و دمای آن از دمای آب بالاتر میرود در نتیجه هوای خنک بالای آب به طرف ساحل میآید و هوای گرم روی ساحل به طرف بالا میرود. حاصل این فرایند نسیم دریاست.
۲۳- برای جلوگیری از خراب شدن موتور خودرو از چه وسیله ای استفاده میکنند؟
جواب: رادیاتور
۲۴- نحوه ی کار رادیاتور خودرو را توضیح دهید.
جواب: رادیاتور ها به صورت پهن و در نتیجه با سطح زیاد ساخته میشوند. این طراحی سبب از دست دادن گرما به صورت همرفت و تابش خواهد شد. علاوه بر این، خودروها پنکه (فن)خنک کننده نیز دارند. هنگامیکه موتور داغ شود، پنکه ها روشن میشوند و سبب دور شدن هوای داغ اطراف رادیاتور میگردند.
۲۵- راه های جلوگیری از اتلاف انرژی در خانه نام ببرید.
جواب: سقف عایق – پنجره دوجداره – دیوار عایق – فرش و موکت – درزگیر
۲۶- اصلی ترین بخش فلاسک چیست؟
جواب: اصلی ترین جزء دمابان (فلاسک) یک بطری شیشه ای دو جداره است که بین آن خلأ است و روی سطح آن، هم از درون و هم از بیرون نقره اندود است.
۲۷- یکی از شرایطی که جهت کار در یک محیط باید تنظیم شود چیست؟
جواب: دمای محیط است (باید حدود ۲۵ درجه باشد).
۲۸- چرا شکل گیاهان و جانوران مناطق گرمسیری و سردسیری با هم متفاوت است؟
جواب: زیرا گیاهان و جانوران متاثر از محیطی هستند که در آن زندگی میکنند.
۲۹- وقتی میخواهیم ببینیم فردی تب دارد یا خیر چه میکنیم برای اینکه تشخیص دهیم چند درجه تب دارد چه میکنیم؟
جواب: دست خود را روی پیشانی او قرار میدهیم و برای تشخیص درجه تب از دما سنج استفاده میکنیم.
۳۰- دما سنج پزشکی چه کاربردی دارد؟
جواب: با استفاده از آن دمای بدن فرد بیمار را اندازه میگیرند.
۳۱- چرا لوله های دما سنج بلند و نازک انتخاب میشود؟
جواب: برای اینکه یک تغییر کوچک در حجم جیوه و الکل بتواند به تغییر ارتفاع قابل ملاحظه ای در لوله بینجامد.
۳۲- چگونه نقطه صفر دما سنج را تعیین میکنیم؟
جواب: مخزن دما سنج را در مخلوط آب و یخ قرار میدهند و سطح جیوه یا الکل را با صفر نشانه گذاری میکنند.
۳۳- چگونه نقطه ۱۰۰ دما سنج را تعیین میکنند؟
جواب: دما سنج را در مجاورت بخار آب در حال جوش قرار داده و سطح مایع درون دما سنج را با عدد ۱۰۰ علامت گذاری میکنند.
۳۴- برای درجه بندی دما سنج های جیوه ای و الکلی چه میکنند؟
جواب: بعد از مشخص کردن عدد صفر و ۱۰۰ روی دما سنج بین این دو عدد را به صد قسمت مساوی تقسیم کرده و هر قسمت را یک درجه سلسیوس در نظر میگیرند.
۳۵- در فشار یک اتمسفر آب در چه دمایی یخ میزند و در چه دمایی میجوشد؟
جواب: صفر درجه سلسیوس و صد درجه سلسیوس
۳۶- فشار هوای کنار دریا های آزاد چقدر است؟
جواب: یک اتمسفر
۳۷- گرما را تعریف کنید؟
جواب: به مقدار انرژی ای که بر اثر اختلاف دما از جسمی به جسم دیگر منتقل میشود گرما میگویند.
۳۸- وقتی میخ داغ را درون آب سرد میاندازیم کدام انرژی میگیرد و کدام انرژی از دست میدهد؟
جواب: آب انرژی میگیرد و میخ انرژی از دست میدهد.
۳۹- در انتقال گرما همواره چه قانونی بر قرار است.
جواب: قانون پایستگی انرژی
۴۰- گرما به چه شکل هایی منتقل میشود؟
جواب: ۱) رسانش
۲) همرفت
۳) تابش
۴۱- رسانش گرمایی چیست؟
جواب: انتقال گرما است که به دلیل اختلاف دمای دو سر جسم صورت میگیرد و گرما از قسمت گرم جسم به قسمت سرد جسم منتقل میشود. با انتقال گرما به روش رسانش گرمایی، اتم ها بدون رفتن از جایی به جای دیگر انرژی خود را منتقل میکنند.
۴۲- رسانش گرمایی چگونه صورت میگیرد؟
جواب: وقتی یک جسم از جسم گرمتر از قسمت دیگر آن باشد جنبشی اتم های قسمت گرم بیشتر شده و در اثر برخورد با اتم های مجاور انرژی به آنها منتقل میکند و در نتیجه سبب افزایش جنبش اتم های مجاور میشود به این ترتیب گرما از قسمت گرم جسم به قسمت سرد آن منتقل میشود.
۴۳- چرا پشم شیشه و فایبرگلاس نارسانای خوبی برای گرما هستند؟
جواب: به علت داشتن هوای محبوس
۴۴- انتقال گرما به روش همرفت را توضیح دهید؟
جواب: انتقال گرما به روش همرفت: قسمتی از مایع یا گاز که گرم شده است به طرف بالا حرکت میکند و قسمت های اطراف آن که سر تر هستند جای آن را میگیرند.
۴۵- با انبساط یک ماده چگالی آن چه تغییری میکند؟
جواب: کاهش مییابد
۴۶- نسیم دریا چگونه به وجود میآید؟
جواب: در سواحل چون در طول روز ماسه سریع تر از آب دریا گرم میشود هوای نزدیک ماسه نیز گرمتر شده و به بالا صعود میکند و هوای بالای آب دریا که خنک تر است به سمت ساحل میآید تا جای هوای بالا رفته ساحل را بگیرد که حاصل این فرایند نسیم دریاست.
۴۷- انرژی خورشید چگونه (به چه روشی) به زمین میرسد؟
جواب: به روش تابش
۴۸- چگونه گرما از یک اتوی داغ به دست ما که در چند سانتی متری آن قرار دارد میرسد؟
جواب: به روش تابش
۴۹- چوب پنبه چسبیده به پشت سطح سیاه و مات در اثر حرارت زودتر میافتد یا چوب پنبه چسبیده به پشت سطح صیقلی و براق؟
جواب: چوب پنبه چسبیده به پشت سطح سیاه و مات
۵۰- میزان تابش اجسام به چه عواملی بستگی دارد؟
جواب: دمای اجسام و رنگ اجسام
۵۱- بالا رفتن دمای موتور خودرو چه مشکلی ایجاد میکند؟
جواب: اگر دمای موتور خودرو خیلی بالا رود موتور آسیب جدی میبینند و حتی ممکن است بسوزد.
۵۲- چرا رادیاتور به صورت پهن ساخته میشود؟
جواب: برای اینکه سطح زیادی داشته باشند تا بتوانند گرمای بیشتری را منتقل کنند.
۵۳- رادیاتورها به چه روش هایی گرما را منتقل میکنند؟
جواب: با روش همرفت و تابش
۵۴- دمای مناسب برای داخل خانه یا محل های کار و مدرسه چقدر است؟
جواب: حدود ۲۲ درجه سانتیگراد
۵۵- در روزهای سرد چه عاملی باعث اتلاف گرمایی خانه میشود؟
جواب: اختلاف زیاد دمای داخل خانه و محیط بیرون
۵۶- اصلی ترین جزء فلاسک چیست؟
جواب: یک بطری شیشه دوجداره است که بین آن خلا است و روی سطح آن ، هم از داخل و هم از بیرون نقره اندود است.
۵۷- در فلاسک های خلاء، به کدام روش از انتقال گرما جلوگیری میشود؟
جواب: هر سه روش انتقال گرما
۵۸- هر چه جسمیگرم تر باشد دمای آن …بیشتر… است.
۵۹- به طور طبیعی گرما همواره از جسم …گرم… به جسم …سرد… منتقل میشود.
۶۰- گرما شکلی از …انرژی… است.
۶۱- در روش همرفت با جابجا شدن مایع یا گاز ، …گرما… منتقل میشود.
۶۲- وقتی آب را گرم میکنیم مولکول های آن تندتر حرکت میکنند و بیشتر از هم دور میشوند یعنی آب …منبسط… میشود.
۶۳- وقتی جسمیگرم میشود چگالی آن …کاهش…مییابد.
۶۴- جریان های همرفتی میتوانند هوا را به حرکت درآورده و …باد… تولید کنند.
۶۵- بیشتر انرژی گرمایی روی زمین از …خورشید… است.
۶۶- برای انتقال گرما به روش همرفت و رسانش به محیط …مادی… نیاز است.
۶۷- انرژی گرمایی خورشید از …خلاء… عبور میکند و به ما میرسد.
۶۸- همه اجسام میتوانند انرژی خود را به صورت تابش منتشر کنند اما اجسام …گرمتر… مقدار بیشتری انرژی تابشی منتشر میکنند.
۶۹- سطوح صاف و براق مقدار …کمتری… از انرژی تابشی را جذب میکنند و بیشتر آنها را …بازتابش… میکنند.
۷۰- علاوه بر رادیاتورها …فن خنک کننده… نیز از داغ شدن موتور جلوگیری میکند.
خلاصه 👇🏻
دما میزان و معیاری برای اندازه گیری جنبش ذرات یک جسم است.
دماسنج : دماسنج وسیله ای است که با استفاده از آن دما را اندازه می گیریم
انواع دماسنج های رایج - دماسنج الکلی -- دماسنج جیوه ای
چگونه یک دماسنج را درجه بندی می کنند ؟
برای درجه بندی دماسنج های الکلی و جیوه ای ابتدا مخزن آنها را در مخلوط آب و یخ قرار میدهند و سطح جیوه یا الکل را با صفر نشانه گذاری میکنند؛ سپس دماسنج را در مجاورت بخار آب در حال جوش قرار میدهند و سطح مایع درون دماسنج را با عدد 100 علامت گذاری می کنند. بین این دو عدد صفر تا 100 را به صد قسمت مساوی تقسیم کرده اند و هر قسمت را (1) می نامند.
گرما به مقدار انرژی ای که در اثر اختلاف دما از جسمی به جسم دیگر منتقل میشود گرما میگویند که واحد آن ژول (1) است.
تعادل گرمایی: وقتی دو جسم با دماهای متفاوت در تماس با یکدیگر قرار می گیرند. دمای جسم گرم کم و دمای جسم سرد زیاد
می شود و پس از مدتی دمای دو جسم یکسان میشود و به تعادل گرمایی می رسند.
روشهای انتقال گرما - رسانش - همرفت -- تابش
1 رسانش در رسانش گرمایی گرمای شعله سبب می شود که جنبش اتم های سر گرم شده ی میله بیشتر شود و در اثر برخورد با اتم های مجاور انرژی به آنها منتقل کنند و در نتیجه سبب افزایش جنبش اتمهای مجاور شود؛ بدین ترتیب اتم ها بدون رفتن از جایی به جای دیگر انرژی خود را منتقل می کنند.
همرفت : در انتقال گرما به روش همرفت قسمتی از مایع با گاز که گرم شده است به طرف بالا حرکت می کند و قسمت های اطراف آن که سرد ترند. جای آن را می گیرند.
تایش در این روش گرما بدون نیاز به محیط مادی در خلا منتشر می شود. گرمای خورشید به همین روش به ما می رسد
سه شرط برای ایجاد شدن جریان همرفتی
1 ماده مایع با گاز باشد. 2 قسمتی از ماده گرم و قسمت دیگر سرد باشد. 3 قسمت گرم پایین تر از قسمت سرد باشد.
نکته 1 : به موادی مانند فلزها که گرما را به راحتی از خود عبور می دهند رسانای گرمایی و به موادی مانند نافلزها که گرما را از خود
عبور نمی دهند نارسانا با عایق گرما می گویند.
نکته 2 جریانهای همرفتی میتوانند هوا را نیز به حرکت در آورند و باد تولید کنند.
نکته : در طول روز ساحل دریا خشکی زودتر از آب دریا گرم میشود و دمای آن از دمای آب بالاتر می رود. در نتیجه هوای خنک بالای آب به طرف ساحل می آید و هوای گرم روی ساحل به طرف بالا می رود. حاصل این فرایند نسیم دریا است.
نکته 4 اجسام تیره و ناهموار انرژی تابشی بیشتری را جذب میکنند و سطوح صاف و براق مقدار کمتری از انرژی تابشی را جذب و بیشتر آن را بازتابش میکنند. مثلا آسفالت انرژی تابشی بیشتری از آینه جذب میکند. زیرا تیره رنگ است.
روشهای کاهش اتلاف گرما خانه : 1- سقف عایق - دیوار عایق - - درزگیر - پنجره دو جداره 5 فرش و موکت