فلزات قلیایی به گروهی از عناصر شیمیایی در جدول تناوبی گفته می‌شود که دارای خواص شیمیایی بسیار مشابهی هستند. این گروه شامل عناصر زیر است:
لیتیوم (Li)
سدیم (Na)
پتاسیم (K)
روبیدیم (Rb)
سزیم (Cs)
فرانسیم (Fr) (این عنصر بسیار نادر و رادیواکتیو است)
ویژگی‌های اصلی فلزات قلیایی:
واکنش‌پذیری بالا: این فلزات به شدت واکنش‌پذیر هستند، به خصوص با آب و هالوژن‌ها. واکنش آنها با آب می‌تواند بسیارشدید و حتی انفجاری باشد و هیدروژن گازی تولید می‌کند که قابل اشتعال است.
عدد اکسایش +1: در ترکیبات شیمیایی، این فلزات تمایل دارند یک الکترون از لایه بیرونی خود را از دست بدهند و یون با بار مثبت یک (+1) تشکیل دهند.
نرم و چکش‌خوار: این فلزات نسبتاً نرم هستند و به راحتی با چاقو بریده می‌شوند.
رنگ نقره‌ای روشن: در حالت خالص و تازه بریده شده، این فلزات دارای جلای فلزی نقره‌ای رنگ هستند. اما به دلیل واکنش‌پذیری بالا، به سرعت با اکسیژن هوا واکنش داده و کدر می‌شوند.
رسانایی خوب: مانند سایر فلزات، رسانای خوب گرما و الکتریسیته هستند.
نقطه ذوب و جوش پایین (نسبت به سایر فلزات): در مقایسه با بسیاری از فلزات دیگر، نقطه ذوب و جوش پایین‌تری دارند.
