سلام؛ سنگهای رسوبی آواری (Clastic Sedimentary Rocks) از به وجود آمدن ذرات جامد و فرسایش یافته سنگهای دیگر تشکیل میشوند. این ذرات که به آنها **رسوبات (Sediments)** گفته میشود، در اثر فرآیندهای طبیعی مانند هوازدگی (Weathering) و فرسایش (Erosion) از سنگهای موجود (اعم از آذرین، دگرگونی یا رسوبی قبلی) جدا میشوند.
مراحل اصلی تشکیل سنگهای رسوبی آواری به شرح زیر است:
1. **هوازدگی و فرسایش:** سنگهای در معرض سطح زمین در اثر عوامل طبیعی (مانند آب، باد، یخ، تغییرات دما و فعالیتهای بیولوژیکی) شکسته و خرد میشوند.
2. **حمل و نقل (Transportation):** ذرات حاصل از هوازدگی توسط عواملی مانند رودخانهها، باد، یخچالهای طبیعی یا جریانهای اقیانوسی از محل اولیه خود دور شده و جابجا میشوند.
3. **تهنشینی (Deposition):** هنگامی که انرژی عامل حملکننده (مانند سرعت جریان آب یا باد) کاهش مییابد، ذرات سنگینتر ابتدا و ذرات سبکتر بعداً تهنشین میشوند. این تهنشینی معمولاً در محیطهایی مانند کف رودخانهها، دریاچهها، دلتاها، سواحل و اعماق اقیانوسها رخ میدهد.
4. **دیاژنز (Diagenesis) و سنگشدگی (Lithification):** رسوبات تهنشین شده در طول زمان فشرده شده و با سیمان شدن ذرات توسط مواد معدنی محلول (مانند کربنات کلسیم، سیلیس یا اکسیدهای آهن) به هم میپیوندند و به سنگ تبدیل میشوند. این فرآیند سنگشدگی نام دارد.
**نمونههایی از سنگهای رسوبی آواری:**
* **کنگلومرا (Conglomerate) و برش (Breccia):** متشکل از ذرات درشت و گرد شده (کنگلومرا) یا گوشهدار (برش) مانند قلوهسنگ و شن.
* **ماسه سنگ (Sandstone):** متشکل از ذرات ماسه.
* **سیلت استون (Siltstone):** متشکل از ذرات سیلت (ریزتر از ماسه).
* **شیل (Shale) و مارل (Marl):** متشکل از ذرات بسیار ریز مانند رس (Clay) و سیلت.
بنابراین سنگهای رسوبی آواری از انباشت و فشرده شدن ذرات حاصل از فرسایش سنگهای دیگر به وجود میآیند.[معرکه یادت نره]