ناهمواریهای ایران عمدتاً در طول دورانهای زمینشناسی مختلف شکل گرفتهاند، اما دو دوره اصلی که تأثیر زیادی بر تشکیل ناهمواریها و ساختار ژئوتروفیک ایران داشتهاند، دورههای «پالئوزوئیک» و «کهنزیستی» (Mesozoic) هستند.
در دوران پالئوزوئیک، فعالیتهای تکتونیکی و رسوبی زیادی در منطقه ایران رخ داد که موجب شکلگیری سازندهای سنگی و ناهمواریهای اولیه در این سرزمین شد. سپس در دوران کهنزیستی، این نواحی تحت تأثیر تکتونیک صفحهای و حرکات کوهزایی قرار گرفتند که باعث شکلگیری سلسلهجبالها و دیگر ناهمواریها گردید.
به طور کلی، پدیدههایی مانند برخورد صفحات تکتونیکی، فعالیتهای آتشفشانی و فرسایش، در طول این دورانها نقش کلیدی در شکلگیری ناهمواریهای ایران ایفا کردند.
