مدل تکخطی حرکت جوامع نظریهای است که بیان میکند جوامع در مسیر توسعه و پیشرفت، مراحلی ثابت و خطی را طی میکنند. این دیدگاه بیشتر تحت تأثیر نظریات متفکرینی همچون آگوست کنت و هربرت اسپنسر است. آنها معتقدند همه جوامع از یک نقطه آغاز میکنند و در راستای پیشرفت به سمت مدرن بودن حرکت میکنند.
به طور خاص، این نظریه فرض میکند که جوامع از وضعیت ابتدایی و اولیه به سمت وضعیت پیشرفته و پیچیده گذر میکنند و این روند در تمام جوامع به شکل یکسانی طی میشود. به بیان دیگر، همه جوامع روزی به وضعیت مدرن خواهند رسید.
با این حال، منتقدین معتقدند که این مدل، تنوع فرهنگی و اجتماعی را نادیده میگیرد و تکامل خطوط متفاوت جوامع را لحاظ نمیکند. ضمن اینکه، تغییرات در جوامع نه همیشه ثابت و خطی هستند و ممکن است به شکلهای گوناگون و با سرعتهای متفاوتی رخ دهند.
