پرسش از ریشه تمایلات در انسان به دلیل فهم عمیقتر رفتارها، انگیزه ها و چرایی وجود برخی از غریزهها و کششهای درونی، سوالی اساسی و مهم است. شناخت این ریشهها به انسان کمک میکند تا خود را بهتر بشناسد و با آگاهی بیشتری است
دو نوع تمایل تمایل عالی و تمایل دانی تمایل عالی: تمایلات عالی و برتر، مانند تمایل به دانایی، عدالت، شجاعت، حیا، ایثار و حُسن خلق، که مربوط به روح الهی و معنوی انسان هستند. ما با رسیدن به این تمایلات احساس موفقیت و کمال می کنیم و از آنها لذت میبریم.تمایلات دانی : مانند تمایل به ثروت، شهرت، غذاهای لذیذ، زیورآلات و رفاه مادی، که مربوط به بُعد حیوانی و دنیایی انسان است و وقتی به این تمایلات دست مییابیم، از آنها لذت میبریم و خوشحال میشویم.
، پیامبر اکرم هنگامی که در محاصرهٔ طاقت فرسای مشرکان مکه بود و جز حضرت ابوطالب و حضرت خدیجه و یارانی اندک و فقیر، پشتوانه ای نداشت، به بزرگان مکه که به او وعدهٔ ثروت و قدرت و ریاست بر مکه می دادند، فرمود: اگر اینان خورشید را در دست راستم و ماه را در دست چپم بگذارند، از راه حق دست برنمی دارم و تسلیم نمی شوم.
امام حسین آنگاه که یزیدیان با بیش از سی هزار جنگجو، ایشان را محاصره کردند و از او خواستند که زیر بار بیعت با یزید برود فرمود:مرگ با عزت از زندگی با ذلت برتر است.
حضرت زینب پس از تحمل انبوه مصائب و سختی، که یکی از آنها می تواند انسان را درهم شکند، در پاسخ به جملهٔ تحقیرآمیز عبید اللّٰه بن زیاد، حاکم کوفه که گفت: دیدی خدا چه بر سر خاندان شما آورد؟ با قدرت فرمود: در این واقعه جز زیبایی ندیدم
نفس اماره از ما میخواهد که به بعد حیوانی و سرگرم و مشغول باشیم و از تمایلات عالی و برتر غافل بمانیم
جوانی و نوجوانی انسانی که در این دوره سنّی به سر میبرد، هنوز به گناه عادت نکرده و خواستههای نامشروع در وجود او ریشهدار نشده است و به تعبیر پیامبر اکرم چنین کسی به آسمان نزدیکتر است
معرکه یادت نره