سلام
عوامل خارجی:
1- اشغال نظامی کشورها
2- دخالت در امور داخلی
3- جلوگیری از استقلال سیاسی و اقتصادی
عوامل داخلی:
1- وابستگی حکومت‌ها به بیگانگان
2- استبداد
3- وجود برخی فرهنگ‌ها و عادت‌های غلط مانند تنبلی
4- کم اهمیت انگاشتن کار و تلاش
5- نبود مدیریت صحیح و غفلت از استعدادها و ظرفیت‌های داخلی هر کشور
6- نبودن وحدت و مشارکت بین مردم
