فعلهای اسنادی و غیر اسنادی
افعال در زبان فارسی بر اساس وظیفهای که در جمله دارند به دو دستهٔ اصلی تقسیم میشوند: اسنادی و غیر اسنادی (اِسنادی یا تام).
الف. فعل اسنادی
فعل اسنادی، فعلی است که معنای خاصی را منتقل نمیکند، بلکه فقط رابطهٔ بین نهاد (فاعل) و مسند (خبری که در مورد نهاد داده میشود) را برقرار میکند و نشان میدهد که آن رابطه در چه زمانی (ماضی، حال، مستقبل) وجود دارد.
مهمترین فعل اسنادی در فارسی، فعل “است” (بودن) در زمانهای مختلف است.
ساختار کلی: نهاد + مسند + فعل اسنادی
نکته: در جملات اسنادی، کلمهٔ قبل از فعل اسنادی (که معمولاً صفت یا اسم است) مسند نامیده میشود.
ب. فعل غیر اسنادی
فعل غیر اسنادی (تام)، فعلی است که دارای معنای کامل و مستقل است و دلالت بر انجام دادن کاری یا وقوع حالتی دارد. این افعال نیازی به مسند ندارند و به تنهایی جمله را کامل میکنند.
ساختار کلی: نهاد + فعل تام (گاهی مفعول یا متمم نیز دارد)
مثالها:
سعدی نوشت. (فعل “نوشتن” دلالت بر انجام عملی دارد.)
کتاب افتاد. (فعل “افتادن” دلالت بر وقوع حالتی دارد.)
ما به خانه رفتیم. (فعل “رفتن” دلالت بر انجام عملی دارد.)
آنها میخوانند. (فعل “خواندن” دلالت بر انجام عملی دارد.)
در این جملات، افعالی مانند نوشت، افتاد، رفتیم، میخوانند هر کدام معنای کاملی دارند و با نهاد جمله، یک گزارهٔ کامل را میسازند.
معرکه یادت نره