نائب فاعل اسمی است که بعد از فعل مجهول می‌آید و نقش مفعول را در جمله‌ی معلوم ایفا می‌کند. به عبارت دیگر، در جمله‌ی معلوم، فاعل انجام‌دهنده کار است و مفعول کاری است که انجام شده است. اما وقتی فعل مجهول می‌شود، فاعل حذف می‌شود و نائب فاعل (که همان مفعول جمله معلوم است) جای فاعل را می‌گیرد و نقش آن را ایفا می‌کند.
نائب فاعل چیست و چگونه تشخیص داده ميشود
نائب فاعل اسمی است که بعد از فعل مجهول می‌آید و نقش مفعول را در جمله‌ی معلوم ایفا می‌کند. به عبارت دیگر، در جمله‌ی معلوم، فاعل انجام‌دهنده کار است و مفعول کاری است که انجام شده است. اما وقتی فعل مجهول می‌شود، فاعل حذف می‌شود و نائب فاعل (که همان مفعول جمله معلوم است) جای فاعل را می‌گیرد و نقش آن را ایفا می‌کند.
چگونه نائب فاعل تشخیص داده می‌شود؟
1) وجود فعل مجهول: اولین و مهم‌ترین نشانه، وجود فعل مجهول در جمله است. فعل مجهول معمولاً با یکی از این ساختارها ساخته می‌شود:
بن ماضی فعل + “شد” (مانند: نوشته شد، خوانده شد، دیده شد)
بن مضارع فعل + “شد” (مانند: نوشته می‌شود، خوانده می‌شود، دیده می‌شود)
ساختارهای دیگر مجهول (مانند: فهمیده می‌شود، معلوم می‌شود)
2) اسم بعد از فعل مجهول: اسمی که بلافاصله بعد از فعل مجهول می‌آید و در جمله نقشی ندارد (نه فاعل است و نه مفعول مستقیم)، احتمالاً نائب فاعل است.
3)جابجایی با مفعول جمله معلوم: تصور کنید که فعل جمله معلوم بوده است. اسمی که در جمله معلوم نقش مفعول را داشته، در جمله مجهول به نائب فاعل تبدیل می‌شود.
مثال:
جمله معلوم: “دانش‌آموز کتاب را خواند.”
فاعل: دانش‌آموز
فعل: خواند
مفعول: کتاب
جمله مجهول: “کتاب خوانده شد.”
نائب فاعل: کتاب (که در جمله معلوم مفعول بود)
فعل مجهول: خوانده شد
جمله معلوم: “معلم درس را تدریس کرد.”
فاعل: معلم
فعل: تدریس کرد
مفعول: درس
جمله مجهول: “درس تدریس گردید.” (یا “درس تدریس شد.”)
نائب فاعل: درس (که در جمله معلوم مفعول بود)
فعل مجهول: تدریس گردید/شد
نائب فاعل همیشه مرفوع است، مانند فاعل.
گاهی اوقات ممکن است بین فعل مجهول و نائب فاعل، حرف اضافه یا قید بیاید، اما ساختار کلی جمله همچنان مشخص خواهد بود.
بفرمایید
معرکه فراموش نشه🥰
