« بسم الله الرحمن الرحیم »
با نام و یاد خداوند مهربان کنفرانس درس ۲۰ رو شروع میکنم.
بچه های عزیز در این درس با روش حکومت در ایران باستان و برخی ویژگی های شاهان در این دوره آشنا میشیم .
( نوع حکومت )
برای اداره ی حکومت روش های مختلفی وجود داره . شیوه ی حکومت در ایران باستان ، پادشاهی بوده است. شاهان در حضور بزرگان کشور ، تاجگذاری می کردند و در کاخ بر تخت می نشستند .
حکومت در این دوره موروثی بود و از پدر به پسر منتقل می شد . البته گاهی بر سر جانشینی شاه و بدست آوردن قدرت اختلافاتی پیش می آمد .
شاهان ایران باستان خودشون رو برگزیده ی آسمان و نماینده ی اهورامزدا می دانستند معتقد بودند که به حکم او فرمان می برند.
نکته: موضوع نقش برجسته « نقش رستم » بخشیدن حلقه ی شاهی از سوی اهورامزدا به اردشیر ساسانی است.
شاه دارای قدرت مطلق بود و همه از او فرمان می بردند . اگر شاه از مسیر قانون و عدالت منحرف می شد ، حمایت اهورایی از او گرفته می شد و بزرگان و موبدان می توانستند او را عزل یا برکنار کنند .
شاهان بر امور نظامی ، اداری و مذهبی فرمانروایی مطلق داشتند.
آنها برای اداره ی کشور فرمان هایی صادر می کردند که این فرمان ها در سراسر کشور اجرا می شد . روی فرمان ها و نامه های مهم مهر های مخصوص شاه زده می شد .
( مقام های حکومتی )
دولت های ایران باستان قلمرو وسیعی داشتند ، در نتیجه برای اداره ی امور کشور ، شغل ها و مقام های مختلفی به وجود آمد .
برخی از مقام های مهم حکومتی: وزیر بزرگ، ریس دربار ، منشیان و دبیران ، ماموران مخفی شاه و ........
زندگی شاهان هزینه ی زیادی داشت . مخارج سنگین دربار آنان با گرفتن مالیات از مردم تامین می شد. اغلب شاهان نه تنها به ثروت اندوزی می پرداختند و به فکر آسایش مردم نبودند بلکه به آنها ظلم می کردند 😔
البته برخی شاهان هم بودند که سعی می کردند با عدالت رفتار کنند .
تقسیم سرزمین به بخش های مختلف(تقسیمات کشوری)
ایرانیان نخستین کسانی بودند که تقسیم سرزمین به بخش های مختلف را ابداع کردند .
برای مثال: داریوش برای اداره ی بهتر کشور
آن را به ۲۳ قسمت ( ایالت ) تقسیم کرده بود و هر ایالت یک شهربان داشت که معمولا از مقام های حکومتی یا اعضای خانواده شاه بود .
پایتخت های شاهان بیشتر شهر های بزرگ و پر جمعیت بود و شاهان در آن ها کاخ ها و بنا های
عظیم می ساختند .
پایتخت حکومت ها در ایران باستان:
ماد ها : همدان ( همگتانه )
هخامنشیان: شوش ( پایتخت زمستانی) ، همدان( پایتخت تابستانی) ، بابل ، تخت جمشید.
اشکانیان: صد دروازه ( دامغان) ، تیسفون
ساسانیان: گور ( فیروز آباد) ، تیسفون
(سپاه و قدرت نظامی در ایران باستان)
ایران از سمت غرب مورد تهاجم روم و یونان
و از سمت شرق مورد هجوم اقوام بیابانگرد بود. از این رو ، حکومت های ایران باستان سپاه و نیروی نظامی مجهز و نیرومندی به وجود آورده بودند تا از مرز های ایران دفاع کنند .
نکته : سپاه حکومت های ایران باستان از نیروی سواره نظام و پیاده نظام تشکیل میشد.
شاهان از نوجوانی آموزش های نظامی می دیدند و در برخی جنگ ها ، خودشان فرمانده بودند . اشکانیان در تاریخ جهان به جنگاوری مشهور بودند و در تیراندازی و سوار کاری مهارت داشتند . ایرانیان باستان ابتکارات زیادی در زمینه ی تشکیل سپاه و نیروی نظامی داشتند که مورد تقلید سایر کشورها قرار گرفت. یکی از ابتکارات داریوش این بود که علاوه بر سپاه معمولی ، یک سپاه جاویدان تشکیل داده بود . تعداد افراد این سپاه ،
ده هزار نفر بود که به گروه های ده نفره تقسیم می شد . هر گاه یکی از افراد این سپاه کشته می شد ، جنگاور دیگری جای او را می گرفت و از تعداد آنها کم نمی شد .
به همین دلیل به این سپاه جاویدان یا همیشگی می گفتند .
