لِقاح یا باروری (به انگلیسی: Fertilisation) ترکیب یاخته های جنسی نر و ماده است که منجر به تشکیل یاخته تخم میشود. تخم نخستین یاخته جاندار جدید است که با تقسیمهای پیدرپی و تغییراتی که پیدا میکند، در نهایت جانداری مشابه به والدین ایجاد میکند.[۱] به عبارت دیگر لقاح به عمل جفت شدن کامه های نر و ماده برای پدیدآوردن جاندار جدید گفته میشود.
در جانوران، فرایند لقاح جفت شدن زامه با تخمک است که سرانجام، به روییدن رویان میانجامد. بسته به گونه حیوان، این عمل میتواند در درون بدن ماده انجام بگیرد که به آن بارورسازی درونی (لقاح داخلی) گفته میشود یا ممکن است در بیرون از بدن صورت بگیرد که بارورسازی بیرونی (لقاح خارجی) نام دارد.
به فرایند کلی ایجاد یک فرد جدید از راه بارورسازی، تولید مثل یا زادآوری گفته میشود.
فرایند بارورسازی ضامن بقای گونهها و گوناگونی جانداران است. نخستین گام در تولید مثل جنسی و عمل لقاح، فرایند کامه سازی ((گامت سازی )) است. این فرایندها دیدگاه دیگری از یگانگی و در عین حال، گوناگونی جانداران را توجیه میکند.[۲]
کامه یک یاخته ویژه برای تولید مثل است که برای تولید جاندار
