فعل های ثلاثی مزید :
فعل ثلاثی مزید ، فعلی است که اولین صیغه ی ماضی آن بیش از سه حرف باشدو وزن های آن قیاسی است.
ترجمه هر یک از هشت باب مشهور:
1- باب إفعال (أفعَلَ ،یُفعِلُ ،إفعال )
معنای غالبی این باب ( متعدی کردن ) می باشد. به عبارت دیگر هرفعلی به باب إفعال برود
اگر لازم بوده متعدی می گردد وبه یک مفعول نیاز دارد و اگرمتعدی بوده است دو مفعول می گیرد.
مانند:
جَلَس:نشست( لازم ) أجلَس:نشاند( متعدی ) عَلِمَ:دانست (متعدی یک مفعول)
أعلَم :داناکردن(متعدی.دو مفعول می گیرد.)
باب إفعال گاهی به صورت «لازم»به کار می رود که می توان به فعل های «أفلَحَ ،أقبَل أدبَر،أسفَر»اشاره کرد. به معانی هر یک از چهار فعل مذکور توجه کنید :
أفلَحَ: رستگار شد أقبَل : پیش آمد أدبَر: پشت کرد أسفَر:آشکار شد
2- باب تفعیل( فَعَّلَ ،یُفَعِّلُ ،تفعیل)
معنای غالب تر آن « متعدی یا تعدیه » است . مانند :
فَرِحَ :خوشحال شد ( لازم ) فَرَّحَ : خوشحال کرد (متعدی )
این باب گاهی نیازمند دو مفعول است، در این صورت یکی از دو مفعول به صورت متمم ترجمه می شود .
مانند : « مَن علَّمَنی حَرفاً فَقَد صَیَّرَنی عَبداً »: هر کس به من حرفی بیاموزد، مرا بنده خویش ساخته است .