امام زمان (عج) در دوران غیبت خود، فرد خاصی را به عنوان جانشین معرفی نکرد. این دوران که به عنوان غیبت صغرى و غیبت کبری شناخته می‌شود، به معنای عدم حضور فیزیکی امام در میان مردم است. اما در زمان غیبت صغری (که از سال ۲۶۱ هجری شروع شد)، چهار نایب خاص به عنوان نمایندگان امام زمان (عج) شناخته شدند. این چهار نایب به تدریج و در دوره‌های مشخصی به مردم معرفی شدند و نقش مهمی در ارتباط مردم با امام و مدیریت امور دینی داشتند.
این چهار نایب عبارتند از:
1. **علی ابن محمد سمری**
2. **حسین ابن روح نوبختی**
3. **محمود ابن ابی قاسم نوبختی**
4. **علی ابن هاشم (مروزی)**
پس از دوره نیابت خاص، امام زمان (عج) همچنان وجود دارد و منتظر ظهورش هستیم، ولی در حال حاضر هیچ جانشینی به عنوان نایب خاص یا نماینده ایشان وجود ندارد و راه ارتباط با امام به دعا و انتظار معطوف است.
