@وقتی@شاعر@و@یا@نویسنده@برای@یک@امر@طبیعی@دلیلی@ادبی@غیر@از@آن@چه@که@واقعیت@دارد،@می@آورد@را@حسن@تعلیل@گویند.@در@واقع@یعنی@آوردن@علتی@ادبی@برای@امری،@به@گونه@ای@که@بتواند@مخاطب@را@قانع@کند.@با@وجود@این@که@حسن@تعلیل،@واقعی،@علمی@و@عقلی@نیست،@مخاطب@آن@را@از@علت@اصلی@دلپذیرتر@می@یابد@و@راز@زیبایی@آن@نیز@در@همین@نکته@است.@این@آرایه@در@شعر@و@نثر@به@کار@می@رود.
به@مثال@های@زیر@توجه@کنید:
@-@باران@همه@بر@جای@عرق@می@چکد@از@ابر@@@@@@@پیداست@که@از@روی@لطیف@تو@حیا@کرد
شاعر@علت@باریدن@باران@را@عرق@می@داند@که@ابر@در@برابر@لطافت@روی@یار@می@ریزد.
@@-@ذره@را@تا@نبود@همت@عالی@حافظ@@@@@@@@@طالب@چشمه@خورشید@درخشان@نشود
حافظ@علت@رسیدن@ذرات@معلق@در@فضا@به@خورشید@و@سرچشمه@نور@را@(بلند@همتی@ذره)@می@داند@و@این@حسن@تعلیل@چه@بسا@منشأ@اثری@در@خواننده@باشد.
