### الف) ۳ جای خالی
1. قیمت تعادلی قیمتی است که در آن، مقدار **تقاضا** برابر با مقدار **عرضه** است.
2. اگر قیمت در بازار بالاتر از قیمت تعادلی باشد، **مازاد کالا** به وجود میآید.
3. منحنی عرضه شیب **مثبت** دارد و نشاندهنده رابطه مستقیم بین قیمت و مقدار عرضه است
### ب) ۳ صحیح و غلط
1. با افزایش قیمت یک کالا، تقاضا برای آن کالا معمولاً افزایش مییابد. (**غلط**)
2. تعادل بازار زمانی برقرار میشود که مصرفکنندگان و تولیدکنندگان به قیمت بازار راضی باشند. (**صحیح**)
3. هر چه میزان عرضه یک کالا بیشتر باشد، به طور خودکار قیمت آن کالا در بازار کاهش مییابد. (**غلط**)
### ج) ۵ پاسخ کوتاه
1. **بازار چیست؟**
بازار محلی (فیزیکی یا مجازی) است که در آن خریداران و فروشندگان برای مبادله کالا یا خدمات با یکدیگر تعامل میکنند.
2. **عرضه را تعریف کنید.**
عرضه به مقدار کالایی گفته میشود که تولیدکنندگان مایل و قادر به فروش آن در قیمتهای مختلف در یک دوره زمانی مشخص هستند.
3. **قانون تقاضا به طور خلاصه چه میگوید؟**
به طور خلاصه میگوید با افزایش قیمت یک کالا، مقدار تقاضای آن کاهش مییابد و بالعکس.
4. **کمبود کالا در بازار به چه معناست؟**
کمبود زمانی رخ میدهد که مقدار تقاضا برای یک کالا بیشتر از مقدار عرضه آن در قیمت جاری بازار باشد.
5. **یکی از عوامل مؤثر بر تغییر منحنی عرضه را نام ببرید.**
تغییر در **هزینه تولید** (مانند قیمت مواد اولیه یا دستمزدها).
### د) ۵ پاسخ بلند (توضیحی)
1. **توضیح دهید چرا قیمت تعادلی به «قیمت بازار» نیز گفته میشود؟**
قیمت تعادلی، قیمتی است که در آن هیچ نیروی فشار دهندهای برای تغییر قیمت وجود ندارد؛ زیرا مقدار کالایی که خریداران مایل به خرید آن هستند دقیقاً برابر با مقداری است که فروشندگان مایل به فروش آن هستند. در این قیمت، نه خریدار یا فروشندهای ناراضی است که بخواهد قیمت را تغییر دهد و نه کمبود یا مازادی وجود دارد که بازار را به سمت قیمت دیگری هل دهد.
2. **تفاوت بین «تغییر در مقدار تقاضا» و «تغییر در تقاضا» را با ذکر مثال توضیح دهید.**
* **تغییر در مقدار تقاضا:** فقط به دلیل **تغییر در قیمت همان کالا** اتفاق میافتد و باعث حرکت روی همان منحنی تقاضا میشود. (مثال: اگر قیمت پسته گران شود، مردم کمتر میخرند.)
* **تغییر در تقاضا:** به دلیل تغییر در **عوامل دیگر** (مانند درآمد، سلیقه یا قیمت کالای مرتبط) اتفاق میافتد و باعث **جابجایی کل منحنی تقاضا** به راست یا چپ میشود. (مثال: اگر مردم پول بیشتری داشته باشند، حتی با همان قیمت پسته، بیشتر تقاضا میکنند.)
3. **چگونه یک افزایش در قیمت نهادههای تولید (مانند افزایش قیمت برق برای کارخانجات) بر بازار اثر میگذارد؟**
افزایش قیمت نهادههای تولید، هزینه تولید کالا را برای تولیدکنندگان بالا میبرد. این امر باعث میشود تولیدکنندگان در هر سطح قیمتی، مقدار کمتری تولید کنند و تمایل به عرضه کمتری داشته باشند. در نتیجه، **منحنی عرضه به سمت چپ جابجا میشود**. این جابجایی منجر به یک **قیمت تعادلی جدید بالاتر** و **مقدار تعادلی جدید کمتر** در بازار میشود.
4. **منظور از «مازاد مصرفکننده» چیست و این وضعیت در چه قیمتی رخ میدهد؟**
مازاد مصرفکننده به سودی گفته میشود که مصرفکننده به دست میآورد؛ یعنی تفاوت بین حداکثر قیمتی که مصرفکننده حاضر به پرداخت آن بوده و قیمتی که واقعاً پرداخت کرده است. این مازاد زمانی به حداکثر پتانسیل خود نزدیک میشود که قیمت بازار **پایینتر** از قیمتی باشد که خریداران در ابتدا برای آن کالا در نظر داشتهاند.
5. **دو مورد از عوامل مؤثر بر تغییر کل منحنی عرضه را نام برده و تأثیر یکی را توضیح دهید.**
عوامل شامل: ۱) تغییر در تکنولوژی تولید، ۲) تغییر در قیمت نهادههای تولید، ۳) انتظارات تولیدکنندگان از آینده قیمت، ۴) مالیات و یارانهها.
**تأثیر تغییر تکنولوژی:** اگر تکنولوژی بهبود یابد و تولید کارآمدتر شود، هزینه تولید کاهش مییابد. این کاهش هزینه باعث میشود تولیدکنندگان در همان قیمتها، مقدار بیشتری عرضه کنند، در نتیجه **منحنی عرضه به سمت راست جابجا میشود**.
