تعریف جغرافیا: علم مطالعه زمین، پدیدهها و روابط انسان با محیط.
شاخهها:
جغرافیای طبیعی: مطالعه پدیدههای طبیعی مثل زمین، آب، هوا، گیاه و حیوان.
جغرافیای انسانی: مطالعه فعالیتهای انسانی و تأثیر آنها بر محیط.
اهمیت جغرافیا:
کمک به برنامهریزی شهری و روستایی
پیشبینی بلایای طبیعی
مدیریت منابع طبیعی و محیط زیست
توسعه پایدار و اقتصادی
ابزارها:
نقشه: نمایش مکانها و پدیدهها روی سطح زمین
تصاویر ماهوارهای
GIS (سیستم اطلاعات جغرافیایی)
درس ۲: موقعیت جغرافیایی ایران
موقعیت کلی:
ایران در خاورمیانه و جنوب غرب آسیا واقع است.
بین خلیج فارس و دریای عمان و دریای خزر قرار دارد.
مرزهای ایران:
شمال: ترکمنستان، جمهوری آذربایجان
شرق: افغانستان، پاکستان
غرب: ترکیه، عراق
جنوب: خلیج فارس و دریای عمان
تأثیر موقعیت:
تنوع آب و هوایی و اقلیمی
اهمیت راهبردی و دسترسی به مسیرهای تجاری
تأمین منابع طبیعی و امنیت ملی
درس ۳: فضا و نقشه
نقشه چیست؟
تصویر کوچک شده و سادهشده زمین یا بخشی از آن.
انواع نقشه:
سیاسی: مرزها و شهرها
فیزیکی: ارتفاع و توپوگرافی
اقتصادی: منابع و فعالیتهای اقتصادی
جمعیتی: پراکندگی جمعیت
راهها و شبکه حمل و نقل
مقیاس:
نسبت فاصله روی نقشه به فاصله واقعی زمین
مقیاس بزرگ، متوسط و کوچک
خطوط جغرافیایی:
طول جغرافیایی: شرق و غرب
عرض جغرافیایی: شمال و جنوب
استفادهها:
تعیین موقعیت دقیق مکانها
برنامهریزی و پیشبینی بلایا
نمایش ویژگیهای طبیعی و انسانی
درس ۴: شکل زمین و حرکت آن
شکل زمین: تقریباً کروی (بیضوی کمبرآمده در استوا).
حرکتهای زمین:
چرخش به دور محور خود:
باعث شب و روز
ایجاد اختلاف زمان در نقاط مختلف زمین
انحراف بادها و جریانهای دریایی (اثر کوریولیس)
گردش به دور خورشید (مدار سالانه):
باعث تغییر فصلها
طول روز و شب در فصول مختلف تغییر میکند
جزر و مد: به دلیل تأثیر جاذبه ماه و خورشید
درس ۵: هواشناسی و عوامل جوی
هواشناسی چیست؟ مطالعه وضعیت هوا و پیشبینی آن.
عوامل جوی:
دما: میزان گرما یا سرما
فشار: وزن ستون هوا
رطوبت: میزان بخار آب در هوا
باد: حرکت افقی هوا
بارش: باران، برف، تگرگ
سامانههای جوی:
کمفشار: هوا بالا میرود و بارندگی ایجاد میکند
پرفشار: هوا پایین میآید و هوا صاف است
جبههها: مرز برخورد دو توده هوا با ویژگیهای متفاوت
تأثیر بر زندگی انسان:
کشاورزی: زمان کشت و برداشت
مسکن: سبک ساخت و مصالح
حمل و نقل: تأثیر بر جاده و پرواز
پوشاک: انتخاب لباس مناسب بر اساس اقلیم
خیلی خلاصه است ولی مفاهیم اصلی رو داره