بخش مرکزی، از مغز و نخاع تشکیل شده و مرکز و پایش (کنترل) فعالیت های ارادی و غیر ارادی بدن است. بخش محیطی، به مجموعه اعصابی می گویند که همه قسمت های بدن را به بخش مرکزی دستگاه عصبی، یعنی مغز و نخاع مرتبط می کند. این اعصاب، پیام های حسی را از بخش های متفاوت بدن به بخش مرکزی می رسانند و پیام های حرکتی را از بخش مرکزی به بخش های دیگر بدن مانند اندام های حرکتی منتقل می کنند. منظور از پیام حسی، اطلاعاتی است که از محیط دریافت می شوند و پیام عصبی به دستورهایی می گویند که در مغز و نخاع صادر و مثلاً به ماهیچه ها فرستاده می شوند. فعالیت های ارادی و غیر ارادی: وقتی مداد شما از روی میز به زمین می افتد با شنیدن صدای افتادن یا دیدن آن، پیام به دستگاه عصبی مرکزی می رود. مغز، این پیام را دریافت می کند و هنگامی که ما تصمیم می گیریم مداد را برداریم، بعضی ماهیچه ها منقبض می شوند. با انقباض آنها به سمت مداد خم می شویم و آن را برمی داریم. این فعالیت چون با اراده و خواست ما انجام می شود به آن فعالیت ارادی می گوییم. برخی فعالیت ها نیز مانند ضربان قلب غیر ارادی هستند. وقتی ورزش می کنید با دخالت دستگاه عصبی ضربان قلب و تنفس زیاد می شود. تنظیم این فعالیت ها غیر ارادی است. این فعالیت ها همیشه انجام و متناسب با نیاز بدن تنظیم می شوند. آیا تا به حال دست شما به اتوی داغ برخورد کرده است؟ در این حالت چه واکنشی انجام داده اید؟ آیا با اراده دست خود را به عقب می کشید؟ این نوع واکنش ها یا فعالیت ها که به طور غیر ارادی صورت می گیرند بازتابی یا انعکاسی نامیده می شوند. [شکل: دستگاه عصبی + برچسب های: مغز، نخاع، بخش مرکزی، اعصاب، بخش محیطی، شکل ۱. دستگاه عصبی]